انتشار یافته: 0
شماره مطلب: 12555
11:03
جایگاه آموزش و پرورش در تقویت غیرت و عفت عمومی

جایگاه آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی

زیبا زارعی
نسخه مناسب چاپ

ایگاه آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی

میدان داران فرهنگ(زارعی)

 

عنوان مقاله: جایگاه آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی

 

نام و نام خانوادگی نویسنده: زیبا زارعی

 

کارشناسی ارشد کشاورزی، دبیر زیست شناسی، استان خوزستان

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

 

     هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه و  نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی بود. عفت و غیرت یکی از منطقی ترین و استوارترین مسائلی است که در دین اسلام وجود دارد. در چند دهه اخیر خصوصا دهه 90 که دهه انفجار آسیب های اجتماعی بود، کارکرد تربیتی خانواده ها در مسائل فرهنگی سنتی و اسلامی به اندازه کافی مطلوب نبوده و از طرف دیگر مدارس به عنوان نخستین نهاد آموزشی و تربیتی فرا خانواده باید جوان و نوجوان را به سوی فرهنگ متعالی اسلامی و انسانی سوق دهند. بدون ترديد حفظ غیرت و عفت عمومي براي پايداري هر جامعه ضرورتي انکار ناپذير بوده و بهره‌مندي از آن، آدمي را به سوي كمال و موفقيت در كارها رهنمون می سازد. یکی از مهم ترین عرصه هایی که می تواند در تقویت غیرت و عفت عمومی جایگاه مهمی داشته باشد آموزش و پرورش و مدرسه بود. که می تواند به وسیله آموزه های معلم در این عرصه به تقویت غیرت و عفت عمومی کمک شایانی نماید. اكنون با توجه به اهميت غیرت و عفت در ايجاد، تثبيت و تكامل و پيشرفت انقلاب اسلامي، بايد كوشش نمود تا اين امر در جامعه مخصوصاً در بين نسل جوان تقویت، ترويج و نهادينه گردد. بهترين محل براي اين امر آموزش و پرورش و بهترين مجري، معلم بود. پژوهش به روش کیفی و تحلیل محتوا  انجام شد. یافته ها نشان داد که اساسی‏ترین و ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت عمومی، اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان بوده و نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت عفت و غیرت، نقشی اساسی و کلیدی بود. پس باید برنامه ریزی دقیق و همه جانبه پیرامون آن اتخاذ گردد. مشخص گردید که نقص در كتاب‌هاي درسي و بي‌توجهي كادر آموزشي از مهم ترين عوامل تضعيف‌كننده‌ي فرهنگ بی غیرتی و بی عفتی بوده و يكي از مهم ترين وظايف اصلي نظام آموزشي كشور، برطرف نمودن نقاط ضعف در اين زمينه است.

 

 

 

واژگان کلیدی: آموزش و پرورش، غیرت و عفت عمومی، معلم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1- مقدمه:

 

     انسان از چنان گوهر وجودى و حقیقى ملکوتى برخوردار است که با بارور نمودن آن، توانایى رسیدن به کمال، سعادت، فعلیت یافتن و در یک کلام، انسان شدن را دارد و پیمودن این مقصد، جز با تربیت حقیقى که البته از روش هاى مختلفى تبعیت مى کند میسر نمى باشد. (رائفی پور، 1394) در تمام جوامع بشري، ارزش‌هايي وجود دارد كه بنيان اصلي فرهنگ آن جامعه را شكل مي‌دهند. فرهنگ عفت و غیرت يكي از این ارزش‌ها است كه همزمان با تاريخ سرزمين ایران شكل گرفته و هميشه از جايگاه ويژه‌‌اي برخوردار بوده است. و جنبه‌ي تقدس و الهي نيز به خود گرفته است. اهميت و جايگاه اين ارزش‌ها به گونه‌اي است كه هر ملتي، هويت و حيات اجتماعي و سياسي خود را در پاي‌بندي و احترام به آن ها و انتقال كامل آن به نسل‌هاي آينده مي‌داند. سرزمين پاك ايران نيز بيش از هر جاي ديگر، مفتخر به داشتن ارزش‌هاي والا و اصيلي است كه نمونه‌ي آن را در كمتر جايي مي‌توان يافت. خداوند متعال پرتوی از جلال و جال خویش را به انسان بخشیده است. مرد را جلوه ی جلال و زن را در چهره جمال خویش نموده و این دو را برای هم کامل کننده وجود هم قرار داده است.(مردانی نوکنده، 1391) بی تردید در هر خانه ای که یکی از این دو مولّفه نباشد، دیگری نیز جایی نخواهد داشت. اگر مردی با غیرت باشد، همسری باعفّت را اختیار خواهد کرد؛ و اگر زنی با عفّت باشد، به ازدواج مردی با غیرت تن خواهد داد. این دو لازم و ملزوم دیگری بوده و هیچ یک بی دیگری معنایی نخواهد داشت. غیرت و عفت هم برای حفظ آرامش و امانت و صفا در زندگی خانوادگی و اجتماعی و از ضروریات دین مبین اسلام و جزئی از تمدن، فرهنگ و آداب و رسوم اسلامی و شریعت الهی است. حفاظت و مراقبت از عفت عمومی بر عهده زنان و مردان است، مردان با غیرت فردی و اجتماعی و زنان با آزرم و حیا باید عفت عمومی جامعه را پاس دارند. بدون ترديد حفظ عفت و غیرت براي پايداري هر جامعه ضرورتي انکار ناپذير است. غيرت واژه‌اي مخالف با بي تفاوتي و بي‌مسئوليتي و سستي و لاابالي گري است. غيرت، مرام و منش و كرامت بزرگان است. آموزش و پرورش نگاه جدی به مسایل احکام شرعی و تربیت اعتقادی و دینی دانش آموزان ندارد. او خاطر نشان کرد: آموزش و پرورش به تقویت تربیت اعتقادی و دینی دانش آموزان اهتمام ویژه داشته باشد که لازم است زمینه رشد دینی و اخلاق و معنویت در مدارس فراهم شود. (اسدزاده، 1394). مقوله تربیت به هیچ عنوان در آموزش و پرورش مورد توجه قرار نگرفته است. این در صورتی می باشد که دولت و مجلس همواره تربیت را لازمه پیشرفت کشور می دانند. (افتخاری، 1392). دکتر علی برای انتقال نسل به نسل ارزش‌ها معمولاً به یک هندسه‌ی سه‌ضلعی نیاز است: ارزش‌ها + محیط + انسان = انتقال. باید عفت و غیرت را روزآمد نمود تا کارایی خوبی در جامعه داشته باشند.( اخترشهر، 1393). راهکارها برای تقویت غیرت و عفت شامل: تلاش برای مرتبط ساختن آموزش های دینی دانش آموزان با زندگی روزمره ی آن ها، تلاش برای فراهم کردن زمینه های مناسب، به منظور استنباط و نتیجه گیری خود دانش آموزان از مطالب و موضوعات و پرهیز از انباشته کردن ذهن آن ها از مفاهیم و اطلاعات دینی. تلاش برای ایجاد امید، شادی و نشاط به هنگام ارائه ی آموزش های دینی و پرهیز از ایجاد اضطراب و صدمات روحی و روانی در بچه و ترسیم چهره ای واقعی، صمیمی و قابل تحقق از شخصیت، رفتار و زندگی پیامبر اسلام(ص) و معصومین(ع). تلاش برای پرورش حس زیبایی شناسی بچه ها و بهره گیری از هنرهای جذاب برای دانش آموزان، استفاده از بیان غیر مستقیم در آموزش مفاهیم، پرهیز از بیان نکاتی که طرح آن ها به دلیل رشد ناکافی دانش آموزان، موجب برداشت های ناصحیح می شود. (حسن رضایی، 1389). با توجه به این که آموزش و پرورش جمعیت بالایی از فرزندان این سرزمین را در خود جای داده، نقش مهمی در ترویج و تقویت فرهنگ غیرت و عفاف دارد. در حقیقت اساسی‏ترین و ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان است. (ذوعلم، 1394). عفت و غیرت یکی از منطقی ترین و استوارترین مسائلی است که در دین اسلام وجود دارد و بر روی آن تأکید زیادی شده است دلایل اثبات عفت و غیرت، عبارتند از: ارزش والا، آرامش، تحکیم خانواده و عامل استواری جامعه. دلایل وجوب عفت و غیرت در قرآن، روایات و عقل و منطق قابل اثبات است. تسامح و تساهل جامعه در پای‌بندی به عفت و غیرت، آفات فراوانی دارد و هركدام از آن ها می‌تواند موجب بروز فجایعی شود كه جبران آن به آسانی ممكن نیست و عبارتند از: سلطه‌ی ظالمان و بیگانگان،  از بین رفتن اصالت خانوادگی و  تزلزل نظام خانواده، به هر صورت، دو صفت غیرت در مردان و پسران و عفت در زنان و دختران، از جمله صفات برجسته انسانی است كه هم چون دو گوهر گران‌بها، مورد احترام همه مردم حتی فاقدین آن ها می‌باشند. متاسفانه در چند دهه اخیر به خصوص از زمانی که افراد خانواده بیش ترین وقت خود را صرف دیدن برنامه های ماهواره می کنند کارکرد تربیتی خانواده ها در مسئله عفت و غیرت به اندازه کافی مطلوب نبوده و نیست. پس یکی از مهم ترین عرصه هایی که می تواند در تقویت غیرت و عفت عمومی جایگاه مهمی داشته باشد آموزش و پرورش است. که می تواند به وسیله آموزه های معلم در این عرصه به تقویت غیرت و عفت عمومی کمک شایانی نماید. انسان موجودی ترقی خواه و دارای استعداد كمال است و برای سیر تكاملی خویش لازم است با پیروی از یك روش تربیتی قوی و كامل تلاش نماید و در كنار پرورش جسم در تعالی روح نیز كوشا باشد و گرنه ماهیت های انسانی‏ از دست خواهد. موضوع بی عفتی و بی غیرتی از معضلاتی است که امروزه نمودهای آن را می‌توان به وفور در جامعه مشاهده نمود. گسترش این پدیده‌ی مذموم طی سال‌های اخیر و گرایش روز افزون جوانان به آن امری نگران کننده است که نیازمند ریشه یابی و برنامه ریزی برای ارائه‌ی راه کار‌های عملی از سوی نهادهای فرهنگی می‌باشد ساده‌ترین شیوه برای تربیت، امر و نهی کردن مربی است. شیوه بر‌تر آن است که مربی راه‌ها و ابزارهای متقاعدسازی را به کار بگیرد و بکوشد در عقل و دل فردی که در پی تربیت آن است، تأثیر بگذارد تا او را به هدف متقاعد کند و او را دوست بدارد تا بتواند به خود جذبش کند. با توجه به اهميت غیرت وعفت در ايجاد، تثبيت و تكامل و پيشرفت انقلاب اسلامي، بايد كوشش نمود تا اين امر در جامعه مخصوصاً در بين نسل جوان معرفي، ترويج و نهادينه گردد. بهترين محل براي اين امر آموزش و پرورش و بهترين مجري، معلم مي باشد. آموزش و پرورش به عنوان نهاد انسان ساز از دل جامعه بر خواسته است. سوال نویسنده این است که اموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی جایگاهی اساسی دارد؟ در زمینه تقویت غیرت و عفت آثار مکتوب و مقالات کمی به چاپ رسیده است، و یکی از مهم ترین ایرادات وارد بر آثار منتشر شده آن است که بیشتر جنبه توصیفی و نظری دارند و به نقش آموزش و پرورش نپرداخته اند. در این مقاله، که با رویکردی متفاوت به رشته تحریر درآمده است، بیشتر با هدف نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی که جنبه کاربردی دارد، پرداخته است. سپس در این مقاله راه کارهایی کاربردی که می توانند در تقویت فرهنگ غیرت و عفت توسط آموزش و پرورش و معلم موثر باشند ارائه می گردد.                                                                                                

 

2- بیان مسئله:

 

2-1-  آموزش و پرورش و معلم:

 

     سنگ زير بناي توسعه ي اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي هر جامعه آموزش و پرورش است. بررسي عوامل مؤثر پيشرفت و ترقي در جوامع پيشرفته نشان مي دهد كه همه ي اين كشورها، از آموزش و پرورش توانمند و كارآمد برخوردار بوده اند. نگاه به تاريخ ملل نيز، بيان كننده ي اين واقعيت است كه دوران شكوفايي و درخشش آن ها با رشد و پويايي نظام هاي آموزشي مقارن بوده است. پويايي و تحول آموزش و پرورش منوط به سياستگذاري، برنامه ريزي، تصميم گيري و سازماندهي دقيق در ساختار اجتماعي مدارس مي باشد كه از طريق معلمان به منصه ي ظهور مي رسد. براي اين كه كودك يا نوجوان را به انجام دادن عملي ترغيب كنيم بايد ترتيبي بدهيم كه او بتواند شخصي را كه از نظر او مهم يا محبوب است در حال انجام دادن آن عمل مشاهده كند با نفوذ ترين و محبوب ترين فردي كه مي تواند در اين مرحله ي حساس به كودك كمك كند، معلم است؛ به همين جهت دانش آموزان معلم رابه عنوان يك اسوه مي پذيرند و از رفتار، گفتار و اخلاق خوب و بد او سرمشق مي گیرند. كودكان در هفت سال دوم زندگي دوست دارند همانند معلم خود باشند. دانش آموزان درصورتي معلم خود را به عنوان اسوه ي اخلاقي، تربيتي، اجتماعي مي پذيرند. كه از جام محبت و احسان او سيراب باشند. اگر برخورد روزمره ي معلمان بر اساس محبت و احترام باشد. آن گاه مي توانند اسوه هاي بسيار خوب و تأثير گذار جهت سازندگي يا تغيير رفتار دانش آموزان باورهاي ديني دانش آموزان از طريق مشاهده ي رفتارهاي عيني معلمان، تقويت و توسعه مي يابد.                                                                                                    

 

2-2-  تعریف غیرت و عفت:

 

     عفت حالت نفسانی است که انسان را از غلبه شهوت باز می دارد. همین بی غیرتی هایی که مشاهده می شود، به بی عفتی مرتبط است. خرج کردن دو مرد برای یک زن در شبکه ای از آلمان که بی غیرتی را فرهنگ سازی می کرد و وقتی از آن ها می پرسیدند که آقا مرد غیرت دارد این چه وضعیتی است؟ پاسخ می دادند ما قانونی کنار می آییم، یعنی بی غیرتی قانونی می شود که نشانه جاهلیت است. غيرت آن اراده و اعتقادي است كه باعث مي‌شود انسانِ بهره‌مند از اين روحيه، از اصول و مرام و منش اعتقادي خود گامي پس نگذارد و اهداف ارزش‌هاي معتقد بدان را، پاس‌داري و صيانت كند. اگر غيرت از حدود و جايگاه خود پا را فراتر نگذارد و دچار تك بُعدي نگري نشود، در حد و اندازه خود، يك اعتقاد و منش ارزش‌مند و قابل ستايش است. غيرت داشتن تنها در ناموس پرستي و صيانت از زن و همسر خلاصه نمي‌شود. غيرت يك مفهوم عام است و در ابعاد و شاخه‌هاي گوناگون، داراي كاركرد و دست‌آورد است. غيرت ديني، علمي، ورزشي، شغلي، خانوادگي و...، هر كدام داراي جهت‌گيري جداگانه‌اي است غيرت، مرام و منش و كرامت بزرگان است. غيرت يك انديشه‌ي متعالي استوار و راهبردي است كه بهره‌مندي از آن، آدمي را به سوي كمال و سعادت و موفقيت در كارها رهنمون خواهد ساخت. زن در خیابان عشوه را نشان می دهد که در آخر الزمان زن لباس دارد اما لخت است یعنی عریان هستند اما پوشیده اند که بیشتر برای مسلمانان است فردی از خارج کشور گفت: این طور که در ایران تحریک می شوم در لب دریای فلان کشور تحریک نمی شوم چون پیکر فرد لخت عیوبش دیده می شود اما وقتی کامل لخت نباشد آن قسمت را که لخت نیست ذهن انسان به بهترین نحو در تخیل خود آن را بازسازی و به بهترین شکل می بیند. همین است که اسلام می گوید: در هنگام رابطه جنسی مقداری پوشش داشته باشید چون محرک تر است. بعد از مدتی زن می گوید با این حالت دیگر برای مردها عادی شده ام، باید تغییری بدهم یعنی مسابقه برای برج بودن. (رائفی پور، 1393).                                     

 

2-3-  عفاف لازمه عقل و غیرت:

 

     تنها دین نیست که ما را به عفاف و پاکدامنی فرا می خواند، بلکه این ندا از درون آدمی نشأت می گیرد، که دین نیز آن را تأئید می نماید. بشر با عقل فطری خودش فهمید که عفت برای او لازم است. غیرت، جوان مردی و کرامت نفسانی همگی انسان را به عفاف دعوت می کند، امام علی(ع) می فرماید: عفت و پاکدامنی اصل جوانمردی است. سرچشمه ادراک عقلانی مطلوب در گستره روایات، حضور عفاف در وجود انسان است. این خصیصه فطری هرچه در وجود انسان تقویت شود، تکامل نیروی عقلانی قوی تر می گردد، بدین معنا که چون انسان به اقتضای فطرتش عفت مدار و طالب زیبایی و نامأنوس با زشتی و پلیدی است. عقل در جداسازی زیبا از زشت و نیک از بد به کمک او می شتابد و راه را روشن می سازد. امام علی(ع) می فرماید: اساس عقل عفاف است و ثمره آن دوری از زشتی است. یعنی: هر کجا که قوای عقلانی بر امیال نفسانی غلبه کند به واسطه رشد و حضور حرکت آفرین این خصیصه فطری است، افزون بر این، گوهر وجود آدمی و هویت انسانی اش در سایه قوام عفاف آشکار می گردد، از این رو رابطه ای معقول و منطقی بین رشد عفاف و عقل وجود دارد، از متون دینی نیز می توان دریافت که تعاملی متقابل بین این دو نیروی باطنی برقرار می باشد، به همین جهت امام علی(ع) می فرماید: هر آن کس که عقل دارد، عفاف می ورزد، زیرا منشأ هر دو صفت، حرکت به سوی تعادل و پرهیز از افراط و تفریط است. این همان مفهومی است که هم در معنای عفت نهفته است و هم در معنای عقل.               

 

2-4- فرد تعلیم و تربیت یافته کیست؟

 

 

 

     بازسازی تجربه را رشد گویند. تعلیم و تربیت فقط ایجاد و کسب مهارت در فرد نیست بلکه تاکید بر جریان تجربه است. معلم نقش کمک کار دارد تعلیم و تربیت مساوی با تفکر است به جای این که با داده ذهن فرد انباشته شود به او تفکر یاد بدهیم نه فکر بدهیم. هدف تعلیم و تربیت خروج قوه و ظهور انرژی است. برنامه ای که به صورت کتاب درسی از پیش مشخص شده باشد که چقدر در هر مقطعی درس خوانده شود این مورد دانش آموز را از تجربه مستقیم باز می دارد. جریان کسب شناخت در ما با مدل زیست شناختی قابل توجیه است. فکر با عمل در ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم است. مفاهیم ذهنی ما باید جنبه عملیاتی پیدا کند و به صورت مشاهده در عمل در آید تا به درد فکر کردن بخورد و قابل استفاده باشد در غیر این صورت اندیشه ای زائد است باید به اندیشه شان عملی دهیم تا مفاهیم تجربه به عمل شود. باید دقت کرد که قضیه های ارزشی نیز مثل قضیه های علمی هستند.(باقری، 1393).

 

2-5-  اهميت و ضرورت پژوهش:

 

     دانش آموزان پرشورترين و پر تحرك ترين قشر جامعه هستند، دورانی که براي هر فرد، دوران بالندگي و سازندگي است. بزرگان همراه با ديد ژرف خويش و اندرزهاي ارزشمند به هدايت و ارشاد آن ها پرداخته اند و حضور مداوم نسل نوجوان و جوان در پايه ريزي، شكل گيري و تثبيت و تداوم نظام جمهوري اسلامي به رهبري امام خميني (ره) و حضرت آيت ا... خامنه اي و اهداء هزاران شهيد در راه دفاع از سرزمين مقدسمان گواه اهميت آنان است ويژگي ها و استعدادهاي نهفته در وجود آنان، مناسب ترين زمينه براي طراحي و ايجاد هرگونه تغيير و تحول فردي و اجتماعي است. دلایل وجوب عفت و غیرت که از سه شیوه قابل اثبات است: الف- قرآن ب- روایات ج- عقل و منطق یعنی دلایل عقلی برای اثبات عفت و غیرت است که آن دلایل عبارتند از: پیشگیری از آسیب های اجتماعی، ارزش والا، آرامش، تحکیم خانواده و عامل استواری جامعه و داشتن خانواده و جامعه سالم. یکی از پدیده هایی که باعث حل مشکلات جامعه می شود تقویت تعهدات و ارزش ها ی دانش آموزان است. امام حسین (ع) در آخرین لحظات زندگی زیرپوش خود را تکه تکه کرد حضرت زینب (ع) دلیل این کار را پرسید، امام حسین(ع) فرمود: دوست ندارم بعد از شهادتم بدنم برهنه دیده شود. پس ما اگر شیعه و محب اهل بیت هستیم باید متوجه شویم که چقدر برهنگی از نظر آن ها بد است. کسی که از حوزه خدا خارج شود اولین مشخصه اش برهنگی می باشد. این را در داستان آزمون ولایت پذیری حضرت آدم داریم که به درخت نزدیک نشود که آن شجره، شجره اهل بیت بود اما او برای خلیفه الله شدن خیز برداشت و می خواست بدون سختی این مقام را کسب کند که خدا پوشش را از او گرفت. هر چه در حوزه مسائل دینی و ولایت پذیری محکم تر باشیم، میل به پوشش بیشتر می شود و بالعکس. حیا و عفت ویژگی خاص افرادی است که در حوزه ولایت الله و ولایت رسول الله هستند(رائفی پور، 1392).                                                                                                                                                     

 

2-6- چه معلمی در تقویت غیرت و عفت عمومی موفق است؟

 

 

 

     در قرآن نسبت به دیگر کتاب های آسمانی، یک اتفاقی افتاده و آن این است که خدا در قران به رب و مربی تبدیل می شود. مهم ترین مقوله در قران تربیت است. تنها دعای واجب هر مسلمان به استثناء صلوات، اهدنا الصراط المستقیم است یعنی خدایا تو تربیتم کن.. فن تربیت مهم است باید بدانیم که به سمتی تربیت می کنیم کسی که روزی حتی یک صفحه قرآن نمی خواند می تواند دانش آموز را به سمتی ببرد؟ اثر تربیتی فقط مربوط به نیروهای مشخص در آموزش و پرور نیست. گاهی کار تربیتی معلم تربیت بدنی و ریاضی و زیست و ... از کار تربیتی معلم معارف اثر بیشتری دارد. این یک واقعیت است و دانش آموز با درست و غلط بودن آن کاری ندارد. از آن جائی که معلمی شغل انبیاء است و جزئی از شبکه الهی، پس اثر تربیتی او هم در مدرسه و خارج مدرسه مهم است. اگر معلم اهل مطالعه قران و با سیره اهل بیت آشنا باشد می داند که این ها برای هر گروه سنی برنامه خاص دارند و بیش ترین تمرکز آن ها روی گروه نوجوان (دانش اموزان ابتدایی و راهنمایی) می باشد. زمانی که نگاه بچه بسته شد دیگر کار در دانشگاه و مراتب بالاتر به سختی بسته می شود. پیامبر اسلام برای بچه دو روزه هم برنامه دارد زمانی که مادری برای نام گذاری کودکش را به دست پیامبر داد، ناگهان بچه در آغوش پیامبر ادرار کرد مادر فریاد کشید و رفت که بچه را بگیرد تا ادامه ادرار روی لباس پیامبر نریزد پیامبر اجازه تحویل بچه را نداد و فرمود: بگذار بچه کارش را کامل انجام دهد و ادامه دادند: ادرار بچه از لباس من پاک می شود اما اثر فریاد تو در ذهن او می ماند. در کل ایدئولوژی ها که بگردیم چنین چیزی را پیدا نمی کنیم. پیامبر رفیق داشت که بچه بودند و بچه ها برای دیدن او کشیک می دادند. برای تربیت کردن بچه باید هم قد او شویم مثلا بچه ای را راهپیمایی می بریم به دلیل کوتاهی فقط پا می بیند و از راهپیمایی متنفر می شود اما اگر او را روی دوش بگیریم که همه جا را ببیند دیگر هر روز دوست دارد که راهپیایی برود. معلم اگر دانش آموز  را در جهتی برای اولین بار تربیت کرد به دلیل شبکه هرمی ثواب هر کار او در آینده به معلم به صورت کپی پیست می رسد. فن پیامبر خوش روئی و خوش رفتاری و لبخند بود تا موجب انرژی مثبت شود وهابیون می گویند با مهربانی و اخلاق خوب و لبخند زدن تا سال 2020 حدود 10 درصد مردم ایران را وهابی می کنیم. مورد دیگر مخاطب شناسی است که از ایرادهای مسئولان فرهنگی است. باید توجه داشت که  در هر مقطعی و هر مکانی و هر جنسی(دختر یا پسر) مخاطب فرق دارد. باید بین ما و مخاطب نقطه اشتراکی باشد تا وسیله ای برای ارتباط باشد یعنی پیدا کردن لسان ارتباط. در نهایت هدایت دانش آموز به دست خود او نیز هست ولی اصرار ما برای خداوند زیبا است. (رائفی پور، 94).

 

 

 

 

 

2-7-  پیامد منفی بی غیرتی و بی عفتی در کودکستان ها و مدارس:

 

      در موارد بسیاری مشاهده شده است که متولیان و مربیان کودکستان ها از پوشش و آرایش و رفتار مناسبی برخوردار نبوده و بعضاً تاثیرات نامطلوبی را بر ذهن و ضمیر بی آلایش کودکان گذاشته و آنان را در آغاز زندگی اجتماعی نسبت به پوشش و ارتباط با گروه غیر همجنس بی تفاوت و بی قید می کنند. مدرسه و معلم تاثیر و رسالت بسیار مهمّی در تربیت، تهذیب و پرورش کودک و نوجوان به عهده دارند. در شکل گیری و تحصیل عادت، کیفیت معلومات، کسب ارزش ها و معیارهای زندگی، ‌مدرسه و معلم از برخی جهات، مؤثرتر و مهمّ تر از خانواده هستند. در بین ارتباطات موجود میان معلم و دانش آموز این اصل اثبات شده است که معمولاً دانش آموزان معلم خود را الگو و سرمشق اخلاق و رفتار خویش قرار می دهند و در موارد زیادی از وی تقلید می کنند. لذا، ‌یکی از علل عمدی عدم رعایت ضوابط اخلاقی و استفاده ی دانش آموزان از لباس های نامناسب و مبتذل در مدارس را باید در طرز تفکر و رفتار مربیان و معلمان آن مدارس جستجو کرد. و هر برخوردی که معلم با دانش آموز دارد در حقیقت بر ساخته شدن جامعه ی پیرامونی خودش تأثیرگذار است. آموزش و پرورش ‌یکی از نهادهای اصیل و مقدس انقلاب اسلامی است که در دوران حساس و سرنوشت ساز انقلاب به همّت شهید رجایی و شهید باهنر به وجود آمده و تثبیت شد. امور تربیتی در تحکیم و تعمیق ارزش ها بسیار موثر است. کارآموزی در مسائل دینی نظیر کارآموزی های دیگر مواد درسی یک ضرورت است. در غیر این صورت تعلیمات دینی تنها شکل نظری به خود می گیرد.                                                                                                  

 

2-8-  علت عدم رعایت  غیرت و عفت عمومی:

 

      مشکل عمده عفت عمومی، این است که عمدتا با معلول ها می جنگیم تا با علت ها. در حالی که تا علت برطرف نشود، معلول ها باقی می مانند. عفت در پوشش را حجاب می گویند و عفت در رفتار و کلام و تفکر و ...  هم داریم . همین بی غیرتی هایی که مشاهده می شود، به بی عفتی مرتبط است. در سیستم آموزشی ما زن و مرد فرقی ندارند اما باید گفت که بین زن و مرد تفاوت های بسیار زیادی وجود دارد. اما دانش آموز دختر و پسر ما در مدرسه کل کتاب هایشان مشترک است فقط کتاب حرفه و فن که آن هم در بخش هایی که سوزن برای دختر و پیچ گوشتی برای پسر. وقتی که دختر این طور در کتاب ها تعریف شود و فرقی با پسر نداشت، پس می خواهد رفتارش مثل مرد باشد و برای رقابت خود را در مردانه بودن جلوه می کند. مرد بیشتر تصویر سازی (چشم) و زن بیشتر شنیداری (گوش) است. انسان محل تجلی صفات خداوند است. هر چه صفات خدا تجلی بیشتر یابد، انسان سیر الی الله را بهتر رفته است. اما مردها بیشتر محل تجلی صفات جلال خداوند (جبار، قهار، الله اکبر، قیور و...) ولی زنان بیشتر محل تجلی صفات جمال خداوند( مهربانی، ارحم الراحمین، ستارالعیوب و ...) هستند و ما برای صدا کردن خدا با جمالش او را صدا می کنیم. و همین است که بزرگان می گویند: بهشت زیر پای مادران است یا از دامن زن مرد به معراج می رسد. و قرآن گفته ای مرد زن مایه آرامش تو است و گر نه شقاوت در تو ای مرد بیشتر است و هر خانمی که شقاوت در او آشکار شده (هند جگر خوار) ادای مردها را در آورده است پس زن وسیله خدایی شدن است و اگر شان خود را به عنوان نماینده تربیتی نشناخت می تواند جامعه را به فساد بکشاند پس در سیستم آموزشی شان زن را برایش جا نیانداخته ایم. اگر لیوان را جلال و آب درونش را جمال در نظر بگیریم پس لیوان (جلال) که نابود شود آب درونش( جمال) کثیف می شود. زن مظهر محبت و عاطفه و جمال الهی است و خیلی ها دوست دارند به طرفش بروند و مرد اگر درست او را نگه دارد آن وقت خودش هویت می گیرد، آری، در جامعه و مدرسه باید این نگاه به زن ایجاد شود.( رائفی پور، 1394). ما در سیستم آموزشی چیزی به نام تفهیم نداریم بنابراین دانائی به دارائی تبدیل نمی شود و از فرد مرده کاری بر نمی آید. در سیستم آموزشی هنر خوب گوش دادن را به دانش آموز یاد نداده ایم پس خوب نمی فهمد. گاهی معلم دانش آموزان را درک نمی کند و با آن ها موازی نمی شود و نگاه او از بالا به پائین است و زاویه دیدش با او یکی نیست و با لسان آن ها صحبت نمی کند پس مسئله غیرت و عفت هم درونی نمی شود و انتقال پیام صورت نمی گیرد. (رائفی پور، 1393). از جمله علت های دیگر عدم رعایت غیرت و عفت عدم آگاهی، عکس العمل در مقابل فشارهای جامعه، الگوهای نامناسب و نیازهایی چون توجه است. از جمله برنامه هایی که بعد از پیروزی انقلاب در مدارس مرسوم و معمول گردیده است، برگزاری مراسم و برنامه های مذهبی، سخنرانی، نماز جماعت و ... می باشد که گاهی بدون دقت کامل و برنامه ریزی انجام گیرد و یا متناسب با استمرار و موقعیت سنی و علاقه جوانان و نوجوانان نیست بنابراین نه تنها در هدایت و ارشاد آنان نقش مثبت و مؤثری نخواهد داشت، بلکه موجب دلزدگی، بی اعتنایی و کم توجهی نسل نو نسبت به این گونه برنامه ها و مراسم شده، زمینه ی جذب آنان به محافل و مجالس غیر مذهبی و احیاناً ضد اخلاقی را فراهم ساخته و در نتیجه طرز پوشش، سخن گفتن و طرز رفتار آنان را به ابتذال می کشاند. برای مثال: این که از دانش آموزان به مناسبت های مختلف بخواهیم چندین ساعت در حیاط مدرسه و در سرمای زمستان بعد از استماع قرائت قرآن و خواندن دعا و سخنرانی یک ساعته فلان مدیر یا معاون یا مربی تربیتی و ... را در مورد لزوم و آثار غیرت و عفت گوش کنند، عملاً زمینه های بی میلی آنان نسبت به مراسم و برنامه های مذهبی و اسلامی و تمایل آنان نسبت به فساد و بدحجابی، بی بند و باری و ... را فراهم آورده ایم. یعنی با دفاع غلط موجب رشد بی تفاوتی و حتی انزجار دانش آموزان نسبت به مسئله می شویم. معمولا مطالعات و اطلاعات عمومی معلمان مطابق با فرآیند توسعه ی علمی، ‌فرهنگی روز افزایش نیافته و به دانسته ها و معلومات دیرینه و کهنه ی خود اکتفا می نمایند. در صورتی که به سئوالات جدید می بایست پاسخ های جدید ارایه داد. گاهی الگوهاى مناسب و مطابق با ارزش‌ها و باورهاى دینى و اعتقادى در قالب‌های قابل قبول برای جوانان و نوجوانان ارائه نمی شود. در صورتی که انسان در دوران نوجوانی شدیداً به دنبال الگو می‏گردد و حس تقلید او را وادار می‏كند تا از الگوهای دلبخواهش تقلید نماید. این خواسته درونی وسیله مناسبی است كه مربیان و والدین در امر تربیت از آن بهره گیرند و الگوهای خوب را در معرض دید فرزندان قرار دهند و به او معرفی نمایند مربى باید بکوشد نمونه رفتار و کردار مطلوب را عملاً در معرض دید متربى قرار دهد و بدین گونه موقعیت اجتماعى او را دگرگون کند تا او به پیروى بپردازد و حالت نیکویى، مطابق با آن عمل نمونه، در خویش پدید آورد. گاهی مربی در تقویت غیرت و عفت از محبت ورزى استفاده نمی کند؛ در صورتی که محبت ورزی یک روش مهم در تربیت است زیرا از طریق گفتار و رفتار همراه با عطوفت مى توان اولاً، بسیارى از مفاهیم مهم اجتماعى و فردى را به کودک تفهیم نمود و ثانیا، زمینه مساعد براى تأثیر سایر روش هاى تربیتى را نیز از این طریق فراهم نمود و ثالثا، موجب تحصیل رفتار محبت آمیز در خود کودک شد. از شیوه جامعه‌پذیری سیاسی در امر آموزش دادن استفاده نمی شود یعنی آموزش به شیوه‌ی مستمر  روزآمد و نوین نیست، پس اساس کار تغییر می کند. این آموزش روندی آرام و بطیئ ندارد در صورتی که این بی عفتی ها یک دفعه و یک شبه ایجاد نشده بلکه آرام آرام صورت گرفته پس یک شبه هم حل نمی شود و در صورت شتاب گاهی نظام را دچار بحران می‌کند، آموزش نباید تنها برای جوانان باشد، بلکه باید برای مسن‌ها هم باشد، زیرا اگر مسن‌ها قانع نشوند، رودخانه‌ی آرام شکل نمی‌گیرد. پس باید مسن‌ها آرام باشند تا مسیر ارزش‌ها تغییر نکند. ارزش‌ها به شکل تصور و تصدیق در اذهان افراد شکل نمی گیرد. از طریق آموزش باید این مشکل حل شود و انعطاف‌پذیری ارزش‌ها صورت بگیرد. اگر این کار صورت نگیرد و به جای حل مشکل دست به تهدید و زور بزنیم، حداقل کار این است که شرایط عدم انتقال در جامعه را فراهم آورده‌ایم از طریق آموزش باید به تفاهم بین‌ نسل‌ها برسیم، زیرا عدم تفاهم باعث شکاف بین دو نسل می‌شود. توصیه بدون تعلیم و تربیت، پوشش دینی را به دستور خشک و تحمیلی مبدل ساخته، در صورتی که  توصیه همراه با معرفت، پذیرش آن را آسان می‏کند. حقیقت این است که ما به جای آن که دانش آموز را وارد دایره دین و عفت و اعتقاد کنیم، مدام تلاش می‌کنیم که مساحت این دایره را زیاد کنیم، آن قدر زیاد تا دیگر کسی بیرون نماند. فراموش کرده‌ایم آن کلام امام صادق را که فرمود: کلام ما را بدون حذف و اضافه به مردم بگویید، فطرت آن ها خواهد پذیرفت، نداشتن کارنامه ی انضباطی ارزش و اهمیت پرورش را نسبت به آموزش پایین آورده و کسب مدارک و در نتیجه غصب منصب، مهم تر و با ارزش تر از تربیت شده است. هم چنین عدم تنوع در شیوه ی تدریس متون درس، بدیهی است کاستی ها و ضعف های موجود در کتب درسی مدارس نقش مخرب فوق العاده ای را در ذهن و زندگی دانش آموزان خواهد داشت. در این اجمال به همین مقدار اکتفا می شود که کتب درسی مدارس دارای اشکالات ذیل می باشد: الف- عدم انطباق آن ها با استعداد، نیازها و مطالبات دانش آموزان و نیز ناهماهنگی با نظام فرهنگی و اجتماعی و اقتضائات بومی. ب- تحمیلی و اجباری تلقی نمودن دروس و اکتفا به سپردن آن ها به حافظه و گرفتن نمره ی قبولی و عدم نیاز جدی به دانستن مطالب کتاب های درسی از سوی دانش آموزان. ج- تغییرات مستمر و سلیقه ای در متون درسی. د- بی توجهی یا کم توجهی به مطالب، تصاویر و آموزه های متون درسی در حوزه ی مربوط به پوشش اسلامی و تعریف و تعیین چارچوب و نحوه ی ارتباط با گروه های غیر هم جنس. و- با یک بررسی اجمالی در کتاب های درسی مدارس در طول سال های بعد از انقلاب این واقعیت تلخ آشکارتر خواهد شد که اکثر تصاویر مربوط به زنان و دختران با حجاب، نازیبا و ناشیانه ترسیم شده و در متون و تصاویر زنان و دختران با حجاب اغلب به کارهای سطحی و غیر پویا و مردان به کارهای کلیدی، عمیق و حیاتی مشغول بوده و حضوری درجه دوم و حاشیه ای در مسایل مهم اجتماعی به عهده دارند.

 

 

 

                                                                                       

 

2-9- در مسئله ی بی غیرت و بی عفتی بیشتر اشکال مربوط به قسمت آموزش است یا پرورش؟

 

 

 

     در یک نگاه به قرآن متوجه می شویم که وقتی که حضرت آدم (س) و حوا (س) میوه ممنوعه را خوردند قبل از اخراج، اول خداوند پوشش را از آن ها می گیرد و به آدم می گوید: ای آدم تو آگاهی(علم) داری اما تربیت تو مشکل دارد چون علم را می توان آموخت. در بین تعلیم و تربیت یا آموزش و پرورش، در قرآن تربیت از اهمیت بیشتر برخوردار است. علم بود اما عقل باید به کار بیفتد که این علم به چه درد می خورد؟ یا وقتی خداوند خواست که 5 تن را جدا کند و عاملان خوشبختی زمین را معرفی کند، آن ها را زیر عبا و پوشش و کساء می برد. بحث پوشش بحثی است که انسان را از حیوان جدا می کند و خداوند می گوید: آدم اگر می خواهی آدم باشی باید پوشش داشته باشی در غیر این صورت نیاز به پوشش نداری. هر چه بشر به سمت بی خدایی رفته، بی پوشش تر شده و خواسته بدن خود را عرضه کند. در قران هم ماجرا، ماجرای تعلیم نیست و بحث قرآن رب و تربیت است. آموزش را با پرورش نباید مساوی دانست بلکه پرورش بیشتر از آموزش باید دیده شود ما انسان با تربیت می خواهیم. در بین آدم ساخته شده از خاک و فرشته ساخته شده از نور و جن ساخته شده از نار تنها کسی که سوال خدا (معلم) را به راحتی حل کرد، آدم بود پس علم او مشکل نداشت بلکه تربیت او مشکل داشت.(رائفی پور، 1393).

 

 

 

2-10- برای تقویت مسئله ی غیرت و عفت در جامعه، بیشتر روی به دختران سرمایه گذاری کنیم یا پسران؟

 

 

 

     باید گفت بعد از پیامبران، زنان نماینده تربیتی خدا روی زمین هستند چون تربیت نیاز به ریزه کاری های زیادی دارد و مردها به این ریزه کاری های تربیتی مسلح نیستند و مرد در حوزه تربیتی به درد نمی خورد چون مرد کلی نگر و زن جزئی نگر است که این دو صفت خوب هستند اما کنار هم واحد می شوند( فقط خداوند واحد است) این ویژگی را خداوند در زن نهاده است تربیت آموزش عملی است و خواندنی یا نوشتاری نیست بلکه حس کردنی است و محبت از زن حس می شود اثر تربیتی زن بسیار عجیب و غریب است. پس زن وسیله خدایی شدن است پس شان او را به عنوان نماینده تربیتی به او بشناسیم تا جامعه به سمت فساد نرود. آری، امام زمان (عج) را زنان می آورند چون نسل را آن ها می سازند.

 

 

 

3- روش شناسی تحقیق:

 

 

 

     نوع روش تحقیق کیفی بوده و در این مقاله عمدتا از سخنرانی های استاد علی اکبر رائفی پور (شش تا و مربوط به سه سال) استفاده شده است. هم چنین از سخنرانی استاد خسرو باقری(2 تا)، و یک مقاله و پنج سایت های اینترنتی نیز به کار گرفته شده است. ابزار جمع آوری داده ها مشاهده ای- تحلیل محتوا می باشد.  

 

 

 

 

 

4- یافته های تحقیق:

 

 

 

     *آموزش و پرورش به منابع درسی و آموزشی توجه و دقت بیشتری داشته باشد و این که به دانش آموز چه دادیم؟ چه پس بگیریم؟

 

     *تبیین دوباره نگاه عمیق اسلامی و ایرانی نسبت به غیرت و عفت.

 

     *ارزش دادن به دختر و یاددهی شئونش به او.

 

     *تبدیل دانائی ها به دارائی ها.

 

     *یاددهی، هنر خوب شنیدن و خوب گوش دادن و خوب فهمیدن به دانش آموزان.

 

     *آموزش خوب مفاهیم با تکرار و آرام آرام توسط معلم انجام گیرد.

 

     *برخورد دوستانه و با محبت و ملاطفت و انعطاف پذیری معلم با دانش آموزان و قاطی شدن با دانش آموزان و نگاه موازی و هم سطح و هم فکر و نگاه با زاویه آن ها و صحبت با لسان قومه.

 

     *به کارگیری از زبان مثبت جهت انتقال پیام.

 

     *درونی کردن غیرت و عفت عمومی در دانش آموزان توسط معلم.

 

     به این ترتیب معلم می تواند نقشی کلیدی و اساسی در تقویت غیرت و عفت عمومی داشته باشد چون اساسی‏ترین و ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت عمومی، اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان است.

 

 

 

 5- بحث و نتیجه گیری:

 

 

 

     این مقاله، با رویکردی متفاوت به رشته تحریر درآمد، با هدف نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی که جنبه کاربردی دارد، پرداخت. یافته ها نشان داد با رفع نقص در كتاب‌هاي درسي و ‌توجه بیشتر كادر آموزشي در نهاد آموزش و پرورش، تقویت در زمینه عفت و غیرت عمومی افزایش می یابد و اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت عمومی خواهد بود. نتایج و یافته های به دست آمده در این مقاله کاملا با یافته های دیگران همسو بوده و دلیل عمده آن وقت زیادی است که دانش آموزان در مدرسه می گذرانند. سخنرانی ها و مطالب در مورد تقویت غیرت و عفت عمومی بسیار کم بود. با تقویت فلسفه غیرت و عفت عمومی توسط معلم، می توان از  آثار زیان باری که بر جامعه و نسل انسان ها ایجاد می شود پیشگیری کرد، چون اگر دانش آموز در صراط مستقیم و مسیر درست قرار گیرد، راه سازندگی کشور هموار می گردد. با توجه به نتایج فوق پیشنهادات و راه کارهای زیر جهت تقویت بیشتر غیرت و عفت عمومی توسط خصوصا مربیان و دبیران پرورشی ارائه می شود:

 

     *تقویت ایمان و اعتقاد دینی و بازگشت دادن دانش آموزان به اصول دین از سنین پائین.

 

     *تهیه و اهداء کتب و آثار نوشتاری برای اشاعه فرهنگ غیرت و عفت در کتابخانه مدرسه.

 

     *برگزاری مسابقات و استفاده از نقاشی و طرح ها و آثار گرافیکی درباره غیرت و عفت.

 

     *برگزاری فراخوان مقالات و پروژه های مربوط به غیرت و عفت.

 

     *نشست های مرتب و منظم و جلسه شورای معلمین در مورد این موضوع.

 

     *برگزاري جشن ها مثل جشن تكليف به نحو احسنت.

 

     *نواختن زنگ غیرت و عفت در زمان های خاص.

 

     *به کارگیری از شیوه های گوناگون تشویق.

 

     *فعالیت‏های علمی و فرهنگی مرتبط.

 

     *تغذیه صحیح سیاسی و عقیدتی دانش آموزان.

 

      *وارد کردن تربیت اسلامی به معنای واقعی در نظام آموزشی.

 

 

 

منابع:

 

 

 

[1] اسد زاده، ع. (1394)  ضرورت آموزش و پرورش به تربیت دینی دانش اموزان.

 

                                                                                                                                                                           http://dana.ir

 

[2] اخترشهر، ع. (1393) مقاله چگونه ارزش‌ها به نسل بعد منتقل می‌شوند؟ پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار امام خامنه‌ای.

 

[3]  افتخاری، ل. (1392)  بی توجهی آموزش و پرورش نسبت به وضعیت عفاف و حجاب مدارس.

 

http://tehranpress.com

 

[4]  باقری، خ. (1393) سخنرانی نقش معلم در تربیت. سایت راسخون.

 

[5] باقری، خ. (1393) سخنرانی روش تعلیم و تربیت. سایت راسخون

 

[6] ذوعلم، ع .(1394)  نقش مهم آموزش و پرورش در نهادینه سازی فرهنگ حجاب.

 

http://pejvakmag.ir

 

[7] رائفی پور، ع. ا. (1393) سخنرانی با موضوع کارگاه آموزش توسعه و ترویج فرهنگ حجاب در جمع فرهنگیان شهرستان میانه.

 

[8] رائفی پور، ع. ا. (1394) درباره حجاب، فمینیسم در آموزش و پرورش، و دلایل رواج برهنگی و بی غیرتی در شبکه خبر.

 

[9] رائفی پور، ع. ا. (1393) سخنرانی با موضوع عفاف و حجاب. شبکه خبر.

 

[10] رائفی پور، ع. ا. (1394) سخنرانی با موضوع روش های تعلیم و تربیت در رشت.

 

[11] رائفی پور، ع. ا. (1393) سخنرانی با موضوع بی غیرتی و تبرج.

 

[12] رائفی پور، ع. ا. (1392) سخنرانی موضوع حجاب در ساری.

 

[13] رضایی، ح. (1389) ضرورت تربیت دینی دانش آموزان.

 

http://www.aftabir.com  

 

 [14] مردانی نوکنده، م. ح. (1391) مقاله روش های کاربردی در ترویج فرهنگ حجاب. دانشجوی دکترای فلسفه

ایگاه آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی

میدان داران فرهنگ(زارعی)

 

عنوان مقاله: جایگاه آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی

 

نام و نام خانوادگی نویسنده: زیبا زارعی

 

کارشناسی ارشد کشاورزی، دبیر زیست شناسی، استان خوزستان

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

 

     هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه و  نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی بود. عفت و غیرت یکی از منطقی ترین و استوارترین مسائلی است که در دین اسلام وجود دارد. در چند دهه اخیر خصوصا دهه 90 که دهه انفجار آسیب های اجتماعی بود، کارکرد تربیتی خانواده ها در مسائل فرهنگی سنتی و اسلامی به اندازه کافی مطلوب نبوده و از طرف دیگر مدارس به عنوان نخستین نهاد آموزشی و تربیتی فرا خانواده باید جوان و نوجوان را به سوی فرهنگ متعالی اسلامی و انسانی سوق دهند. بدون ترديد حفظ غیرت و عفت عمومي براي پايداري هر جامعه ضرورتي انکار ناپذير بوده و بهره‌مندي از آن، آدمي را به سوي كمال و موفقيت در كارها رهنمون می سازد. یکی از مهم ترین عرصه هایی که می تواند در تقویت غیرت و عفت عمومی جایگاه مهمی داشته باشد آموزش و پرورش و مدرسه بود. که می تواند به وسیله آموزه های معلم در این عرصه به تقویت غیرت و عفت عمومی کمک شایانی نماید. اكنون با توجه به اهميت غیرت و عفت در ايجاد، تثبيت و تكامل و پيشرفت انقلاب اسلامي، بايد كوشش نمود تا اين امر در جامعه مخصوصاً در بين نسل جوان تقویت، ترويج و نهادينه گردد. بهترين محل براي اين امر آموزش و پرورش و بهترين مجري، معلم بود. پژوهش به روش کیفی و تحلیل محتوا  انجام شد. یافته ها نشان داد که اساسی‏ترین و ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت عمومی، اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان بوده و نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت عفت و غیرت، نقشی اساسی و کلیدی بود. پس باید برنامه ریزی دقیق و همه جانبه پیرامون آن اتخاذ گردد. مشخص گردید که نقص در كتاب‌هاي درسي و بي‌توجهي كادر آموزشي از مهم ترين عوامل تضعيف‌كننده‌ي فرهنگ بی غیرتی و بی عفتی بوده و يكي از مهم ترين وظايف اصلي نظام آموزشي كشور، برطرف نمودن نقاط ضعف در اين زمينه است.

 

 

 

واژگان کلیدی: آموزش و پرورش، غیرت و عفت عمومی، معلم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1- مقدمه:

 

     انسان از چنان گوهر وجودى و حقیقى ملکوتى برخوردار است که با بارور نمودن آن، توانایى رسیدن به کمال، سعادت، فعلیت یافتن و در یک کلام، انسان شدن را دارد و پیمودن این مقصد، جز با تربیت حقیقى که البته از روش هاى مختلفى تبعیت مى کند میسر نمى باشد. (رائفی پور، 1394) در تمام جوامع بشري، ارزش‌هايي وجود دارد كه بنيان اصلي فرهنگ آن جامعه را شكل مي‌دهند. فرهنگ عفت و غیرت يكي از این ارزش‌ها است كه همزمان با تاريخ سرزمين ایران شكل گرفته و هميشه از جايگاه ويژه‌‌اي برخوردار بوده است. و جنبه‌ي تقدس و الهي نيز به خود گرفته است. اهميت و جايگاه اين ارزش‌ها به گونه‌اي است كه هر ملتي، هويت و حيات اجتماعي و سياسي خود را در پاي‌بندي و احترام به آن ها و انتقال كامل آن به نسل‌هاي آينده مي‌داند. سرزمين پاك ايران نيز بيش از هر جاي ديگر، مفتخر به داشتن ارزش‌هاي والا و اصيلي است كه نمونه‌ي آن را در كمتر جايي مي‌توان يافت. خداوند متعال پرتوی از جلال و جال خویش را به انسان بخشیده است. مرد را جلوه ی جلال و زن را در چهره جمال خویش نموده و این دو را برای هم کامل کننده وجود هم قرار داده است.(مردانی نوکنده، 1391) بی تردید در هر خانه ای که یکی از این دو مولّفه نباشد، دیگری نیز جایی نخواهد داشت. اگر مردی با غیرت باشد، همسری باعفّت را اختیار خواهد کرد؛ و اگر زنی با عفّت باشد، به ازدواج مردی با غیرت تن خواهد داد. این دو لازم و ملزوم دیگری بوده و هیچ یک بی دیگری معنایی نخواهد داشت. غیرت و عفت هم برای حفظ آرامش و امانت و صفا در زندگی خانوادگی و اجتماعی و از ضروریات دین مبین اسلام و جزئی از تمدن، فرهنگ و آداب و رسوم اسلامی و شریعت الهی است. حفاظت و مراقبت از عفت عمومی بر عهده زنان و مردان است، مردان با غیرت فردی و اجتماعی و زنان با آزرم و حیا باید عفت عمومی جامعه را پاس دارند. بدون ترديد حفظ عفت و غیرت براي پايداري هر جامعه ضرورتي انکار ناپذير است. غيرت واژه‌اي مخالف با بي تفاوتي و بي‌مسئوليتي و سستي و لاابالي گري است. غيرت، مرام و منش و كرامت بزرگان است. آموزش و پرورش نگاه جدی به مسایل احکام شرعی و تربیت اعتقادی و دینی دانش آموزان ندارد. او خاطر نشان کرد: آموزش و پرورش به تقویت تربیت اعتقادی و دینی دانش آموزان اهتمام ویژه داشته باشد که لازم است زمینه رشد دینی و اخلاق و معنویت در مدارس فراهم شود. (اسدزاده، 1394). مقوله تربیت به هیچ عنوان در آموزش و پرورش مورد توجه قرار نگرفته است. این در صورتی می باشد که دولت و مجلس همواره تربیت را لازمه پیشرفت کشور می دانند. (افتخاری، 1392). دکتر علی برای انتقال نسل به نسل ارزش‌ها معمولاً به یک هندسه‌ی سه‌ضلعی نیاز است: ارزش‌ها + محیط + انسان = انتقال. باید عفت و غیرت را روزآمد نمود تا کارایی خوبی در جامعه داشته باشند.( اخترشهر، 1393). راهکارها برای تقویت غیرت و عفت شامل: تلاش برای مرتبط ساختن آموزش های دینی دانش آموزان با زندگی روزمره ی آن ها، تلاش برای فراهم کردن زمینه های مناسب، به منظور استنباط و نتیجه گیری خود دانش آموزان از مطالب و موضوعات و پرهیز از انباشته کردن ذهن آن ها از مفاهیم و اطلاعات دینی. تلاش برای ایجاد امید، شادی و نشاط به هنگام ارائه ی آموزش های دینی و پرهیز از ایجاد اضطراب و صدمات روحی و روانی در بچه و ترسیم چهره ای واقعی، صمیمی و قابل تحقق از شخصیت، رفتار و زندگی پیامبر اسلام(ص) و معصومین(ع). تلاش برای پرورش حس زیبایی شناسی بچه ها و بهره گیری از هنرهای جذاب برای دانش آموزان، استفاده از بیان غیر مستقیم در آموزش مفاهیم، پرهیز از بیان نکاتی که طرح آن ها به دلیل رشد ناکافی دانش آموزان، موجب برداشت های ناصحیح می شود. (حسن رضایی، 1389). با توجه به این که آموزش و پرورش جمعیت بالایی از فرزندان این سرزمین را در خود جای داده، نقش مهمی در ترویج و تقویت فرهنگ غیرت و عفاف دارد. در حقیقت اساسی‏ترین و ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان است. (ذوعلم، 1394). عفت و غیرت یکی از منطقی ترین و استوارترین مسائلی است که در دین اسلام وجود دارد و بر روی آن تأکید زیادی شده است دلایل اثبات عفت و غیرت، عبارتند از: ارزش والا، آرامش، تحکیم خانواده و عامل استواری جامعه. دلایل وجوب عفت و غیرت در قرآن، روایات و عقل و منطق قابل اثبات است. تسامح و تساهل جامعه در پای‌بندی به عفت و غیرت، آفات فراوانی دارد و هركدام از آن ها می‌تواند موجب بروز فجایعی شود كه جبران آن به آسانی ممكن نیست و عبارتند از: سلطه‌ی ظالمان و بیگانگان،  از بین رفتن اصالت خانوادگی و  تزلزل نظام خانواده، به هر صورت، دو صفت غیرت در مردان و پسران و عفت در زنان و دختران، از جمله صفات برجسته انسانی است كه هم چون دو گوهر گران‌بها، مورد احترام همه مردم حتی فاقدین آن ها می‌باشند. متاسفانه در چند دهه اخیر به خصوص از زمانی که افراد خانواده بیش ترین وقت خود را صرف دیدن برنامه های ماهواره می کنند کارکرد تربیتی خانواده ها در مسئله عفت و غیرت به اندازه کافی مطلوب نبوده و نیست. پس یکی از مهم ترین عرصه هایی که می تواند در تقویت غیرت و عفت عمومی جایگاه مهمی داشته باشد آموزش و پرورش است. که می تواند به وسیله آموزه های معلم در این عرصه به تقویت غیرت و عفت عمومی کمک شایانی نماید. انسان موجودی ترقی خواه و دارای استعداد كمال است و برای سیر تكاملی خویش لازم است با پیروی از یك روش تربیتی قوی و كامل تلاش نماید و در كنار پرورش جسم در تعالی روح نیز كوشا باشد و گرنه ماهیت های انسانی‏ از دست خواهد. موضوع بی عفتی و بی غیرتی از معضلاتی است که امروزه نمودهای آن را می‌توان به وفور در جامعه مشاهده نمود. گسترش این پدیده‌ی مذموم طی سال‌های اخیر و گرایش روز افزون جوانان به آن امری نگران کننده است که نیازمند ریشه یابی و برنامه ریزی برای ارائه‌ی راه کار‌های عملی از سوی نهادهای فرهنگی می‌باشد ساده‌ترین شیوه برای تربیت، امر و نهی کردن مربی است. شیوه بر‌تر آن است که مربی راه‌ها و ابزارهای متقاعدسازی را به کار بگیرد و بکوشد در عقل و دل فردی که در پی تربیت آن است، تأثیر بگذارد تا او را به هدف متقاعد کند و او را دوست بدارد تا بتواند به خود جذبش کند. با توجه به اهميت غیرت وعفت در ايجاد، تثبيت و تكامل و پيشرفت انقلاب اسلامي، بايد كوشش نمود تا اين امر در جامعه مخصوصاً در بين نسل جوان معرفي، ترويج و نهادينه گردد. بهترين محل براي اين امر آموزش و پرورش و بهترين مجري، معلم مي باشد. آموزش و پرورش به عنوان نهاد انسان ساز از دل جامعه بر خواسته است. سوال نویسنده این است که اموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی جایگاهی اساسی دارد؟ در زمینه تقویت غیرت و عفت آثار مکتوب و مقالات کمی به چاپ رسیده است، و یکی از مهم ترین ایرادات وارد بر آثار منتشر شده آن است که بیشتر جنبه توصیفی و نظری دارند و به نقش آموزش و پرورش نپرداخته اند. در این مقاله، که با رویکردی متفاوت به رشته تحریر درآمده است، بیشتر با هدف نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی که جنبه کاربردی دارد، پرداخته است. سپس در این مقاله راه کارهایی کاربردی که می توانند در تقویت فرهنگ غیرت و عفت توسط آموزش و پرورش و معلم موثر باشند ارائه می گردد.                                                                                                

 

2- بیان مسئله:

 

2-1-  آموزش و پرورش و معلم:

 

     سنگ زير بناي توسعه ي اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي هر جامعه آموزش و پرورش است. بررسي عوامل مؤثر پيشرفت و ترقي در جوامع پيشرفته نشان مي دهد كه همه ي اين كشورها، از آموزش و پرورش توانمند و كارآمد برخوردار بوده اند. نگاه به تاريخ ملل نيز، بيان كننده ي اين واقعيت است كه دوران شكوفايي و درخشش آن ها با رشد و پويايي نظام هاي آموزشي مقارن بوده است. پويايي و تحول آموزش و پرورش منوط به سياستگذاري، برنامه ريزي، تصميم گيري و سازماندهي دقيق در ساختار اجتماعي مدارس مي باشد كه از طريق معلمان به منصه ي ظهور مي رسد. براي اين كه كودك يا نوجوان را به انجام دادن عملي ترغيب كنيم بايد ترتيبي بدهيم كه او بتواند شخصي را كه از نظر او مهم يا محبوب است در حال انجام دادن آن عمل مشاهده كند با نفوذ ترين و محبوب ترين فردي كه مي تواند در اين مرحله ي حساس به كودك كمك كند، معلم است؛ به همين جهت دانش آموزان معلم رابه عنوان يك اسوه مي پذيرند و از رفتار، گفتار و اخلاق خوب و بد او سرمشق مي گیرند. كودكان در هفت سال دوم زندگي دوست دارند همانند معلم خود باشند. دانش آموزان درصورتي معلم خود را به عنوان اسوه ي اخلاقي، تربيتي، اجتماعي مي پذيرند. كه از جام محبت و احسان او سيراب باشند. اگر برخورد روزمره ي معلمان بر اساس محبت و احترام باشد. آن گاه مي توانند اسوه هاي بسيار خوب و تأثير گذار جهت سازندگي يا تغيير رفتار دانش آموزان باورهاي ديني دانش آموزان از طريق مشاهده ي رفتارهاي عيني معلمان، تقويت و توسعه مي يابد.                                                                                                    

 

2-2-  تعریف غیرت و عفت:

 

     عفت حالت نفسانی است که انسان را از غلبه شهوت باز می دارد. همین بی غیرتی هایی که مشاهده می شود، به بی عفتی مرتبط است. خرج کردن دو مرد برای یک زن در شبکه ای از آلمان که بی غیرتی را فرهنگ سازی می کرد و وقتی از آن ها می پرسیدند که آقا مرد غیرت دارد این چه وضعیتی است؟ پاسخ می دادند ما قانونی کنار می آییم، یعنی بی غیرتی قانونی می شود که نشانه جاهلیت است. غيرت آن اراده و اعتقادي است كه باعث مي‌شود انسانِ بهره‌مند از اين روحيه، از اصول و مرام و منش اعتقادي خود گامي پس نگذارد و اهداف ارزش‌هاي معتقد بدان را، پاس‌داري و صيانت كند. اگر غيرت از حدود و جايگاه خود پا را فراتر نگذارد و دچار تك بُعدي نگري نشود، در حد و اندازه خود، يك اعتقاد و منش ارزش‌مند و قابل ستايش است. غيرت داشتن تنها در ناموس پرستي و صيانت از زن و همسر خلاصه نمي‌شود. غيرت يك مفهوم عام است و در ابعاد و شاخه‌هاي گوناگون، داراي كاركرد و دست‌آورد است. غيرت ديني، علمي، ورزشي، شغلي، خانوادگي و...، هر كدام داراي جهت‌گيري جداگانه‌اي است غيرت، مرام و منش و كرامت بزرگان است. غيرت يك انديشه‌ي متعالي استوار و راهبردي است كه بهره‌مندي از آن، آدمي را به سوي كمال و سعادت و موفقيت در كارها رهنمون خواهد ساخت. زن در خیابان عشوه را نشان می دهد که در آخر الزمان زن لباس دارد اما لخت است یعنی عریان هستند اما پوشیده اند که بیشتر برای مسلمانان است فردی از خارج کشور گفت: این طور که در ایران تحریک می شوم در لب دریای فلان کشور تحریک نمی شوم چون پیکر فرد لخت عیوبش دیده می شود اما وقتی کامل لخت نباشد آن قسمت را که لخت نیست ذهن انسان به بهترین نحو در تخیل خود آن را بازسازی و به بهترین شکل می بیند. همین است که اسلام می گوید: در هنگام رابطه جنسی مقداری پوشش داشته باشید چون محرک تر است. بعد از مدتی زن می گوید با این حالت دیگر برای مردها عادی شده ام، باید تغییری بدهم یعنی مسابقه برای برج بودن. (رائفی پور، 1393).                                     

 

2-3-  عفاف لازمه عقل و غیرت:

 

     تنها دین نیست که ما را به عفاف و پاکدامنی فرا می خواند، بلکه این ندا از درون آدمی نشأت می گیرد، که دین نیز آن را تأئید می نماید. بشر با عقل فطری خودش فهمید که عفت برای او لازم است. غیرت، جوان مردی و کرامت نفسانی همگی انسان را به عفاف دعوت می کند، امام علی(ع) می فرماید: عفت و پاکدامنی اصل جوانمردی است. سرچشمه ادراک عقلانی مطلوب در گستره روایات، حضور عفاف در وجود انسان است. این خصیصه فطری هرچه در وجود انسان تقویت شود، تکامل نیروی عقلانی قوی تر می گردد، بدین معنا که چون انسان به اقتضای فطرتش عفت مدار و طالب زیبایی و نامأنوس با زشتی و پلیدی است. عقل در جداسازی زیبا از زشت و نیک از بد به کمک او می شتابد و راه را روشن می سازد. امام علی(ع) می فرماید: اساس عقل عفاف است و ثمره آن دوری از زشتی است. یعنی: هر کجا که قوای عقلانی بر امیال نفسانی غلبه کند به واسطه رشد و حضور حرکت آفرین این خصیصه فطری است، افزون بر این، گوهر وجود آدمی و هویت انسانی اش در سایه قوام عفاف آشکار می گردد، از این رو رابطه ای معقول و منطقی بین رشد عفاف و عقل وجود دارد، از متون دینی نیز می توان دریافت که تعاملی متقابل بین این دو نیروی باطنی برقرار می باشد، به همین جهت امام علی(ع) می فرماید: هر آن کس که عقل دارد، عفاف می ورزد، زیرا منشأ هر دو صفت، حرکت به سوی تعادل و پرهیز از افراط و تفریط است. این همان مفهومی است که هم در معنای عفت نهفته است و هم در معنای عقل.               

 

2-4- فرد تعلیم و تربیت یافته کیست؟

 

 

 

     بازسازی تجربه را رشد گویند. تعلیم و تربیت فقط ایجاد و کسب مهارت در فرد نیست بلکه تاکید بر جریان تجربه است. معلم نقش کمک کار دارد تعلیم و تربیت مساوی با تفکر است به جای این که با داده ذهن فرد انباشته شود به او تفکر یاد بدهیم نه فکر بدهیم. هدف تعلیم و تربیت خروج قوه و ظهور انرژی است. برنامه ای که به صورت کتاب درسی از پیش مشخص شده باشد که چقدر در هر مقطعی درس خوانده شود این مورد دانش آموز را از تجربه مستقیم باز می دارد. جریان کسب شناخت در ما با مدل زیست شناختی قابل توجیه است. فکر با عمل در ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم است. مفاهیم ذهنی ما باید جنبه عملیاتی پیدا کند و به صورت مشاهده در عمل در آید تا به درد فکر کردن بخورد و قابل استفاده باشد در غیر این صورت اندیشه ای زائد است باید به اندیشه شان عملی دهیم تا مفاهیم تجربه به عمل شود. باید دقت کرد که قضیه های ارزشی نیز مثل قضیه های علمی هستند.(باقری، 1393).

 

2-5-  اهميت و ضرورت پژوهش:

 

     دانش آموزان پرشورترين و پر تحرك ترين قشر جامعه هستند، دورانی که براي هر فرد، دوران بالندگي و سازندگي است. بزرگان همراه با ديد ژرف خويش و اندرزهاي ارزشمند به هدايت و ارشاد آن ها پرداخته اند و حضور مداوم نسل نوجوان و جوان در پايه ريزي، شكل گيري و تثبيت و تداوم نظام جمهوري اسلامي به رهبري امام خميني (ره) و حضرت آيت ا... خامنه اي و اهداء هزاران شهيد در راه دفاع از سرزمين مقدسمان گواه اهميت آنان است ويژگي ها و استعدادهاي نهفته در وجود آنان، مناسب ترين زمينه براي طراحي و ايجاد هرگونه تغيير و تحول فردي و اجتماعي است. دلایل وجوب عفت و غیرت که از سه شیوه قابل اثبات است: الف- قرآن ب- روایات ج- عقل و منطق یعنی دلایل عقلی برای اثبات عفت و غیرت است که آن دلایل عبارتند از: پیشگیری از آسیب های اجتماعی، ارزش والا، آرامش، تحکیم خانواده و عامل استواری جامعه و داشتن خانواده و جامعه سالم. یکی از پدیده هایی که باعث حل مشکلات جامعه می شود تقویت تعهدات و ارزش ها ی دانش آموزان است. امام حسین (ع) در آخرین لحظات زندگی زیرپوش خود را تکه تکه کرد حضرت زینب (ع) دلیل این کار را پرسید، امام حسین(ع) فرمود: دوست ندارم بعد از شهادتم بدنم برهنه دیده شود. پس ما اگر شیعه و محب اهل بیت هستیم باید متوجه شویم که چقدر برهنگی از نظر آن ها بد است. کسی که از حوزه خدا خارج شود اولین مشخصه اش برهنگی می باشد. این را در داستان آزمون ولایت پذیری حضرت آدم داریم که به درخت نزدیک نشود که آن شجره، شجره اهل بیت بود اما او برای خلیفه الله شدن خیز برداشت و می خواست بدون سختی این مقام را کسب کند که خدا پوشش را از او گرفت. هر چه در حوزه مسائل دینی و ولایت پذیری محکم تر باشیم، میل به پوشش بیشتر می شود و بالعکس. حیا و عفت ویژگی خاص افرادی است که در حوزه ولایت الله و ولایت رسول الله هستند(رائفی پور، 1392).                                                                                                                                                     

 

2-6- چه معلمی در تقویت غیرت و عفت عمومی موفق است؟

 

 

 

     در قرآن نسبت به دیگر کتاب های آسمانی، یک اتفاقی افتاده و آن این است که خدا در قران به رب و مربی تبدیل می شود. مهم ترین مقوله در قران تربیت است. تنها دعای واجب هر مسلمان به استثناء صلوات، اهدنا الصراط المستقیم است یعنی خدایا تو تربیتم کن.. فن تربیت مهم است باید بدانیم که به سمتی تربیت می کنیم کسی که روزی حتی یک صفحه قرآن نمی خواند می تواند دانش آموز را به سمتی ببرد؟ اثر تربیتی فقط مربوط به نیروهای مشخص در آموزش و پرور نیست. گاهی کار تربیتی معلم تربیت بدنی و ریاضی و زیست و ... از کار تربیتی معلم معارف اثر بیشتری دارد. این یک واقعیت است و دانش آموز با درست و غلط بودن آن کاری ندارد. از آن جائی که معلمی شغل انبیاء است و جزئی از شبکه الهی، پس اثر تربیتی او هم در مدرسه و خارج مدرسه مهم است. اگر معلم اهل مطالعه قران و با سیره اهل بیت آشنا باشد می داند که این ها برای هر گروه سنی برنامه خاص دارند و بیش ترین تمرکز آن ها روی گروه نوجوان (دانش اموزان ابتدایی و راهنمایی) می باشد. زمانی که نگاه بچه بسته شد دیگر کار در دانشگاه و مراتب بالاتر به سختی بسته می شود. پیامبر اسلام برای بچه دو روزه هم برنامه دارد زمانی که مادری برای نام گذاری کودکش را به دست پیامبر داد، ناگهان بچه در آغوش پیامبر ادرار کرد مادر فریاد کشید و رفت که بچه را بگیرد تا ادامه ادرار روی لباس پیامبر نریزد پیامبر اجازه تحویل بچه را نداد و فرمود: بگذار بچه کارش را کامل انجام دهد و ادامه دادند: ادرار بچه از لباس من پاک می شود اما اثر فریاد تو در ذهن او می ماند. در کل ایدئولوژی ها که بگردیم چنین چیزی را پیدا نمی کنیم. پیامبر رفیق داشت که بچه بودند و بچه ها برای دیدن او کشیک می دادند. برای تربیت کردن بچه باید هم قد او شویم مثلا بچه ای را راهپیمایی می بریم به دلیل کوتاهی فقط پا می بیند و از راهپیمایی متنفر می شود اما اگر او را روی دوش بگیریم که همه جا را ببیند دیگر هر روز دوست دارد که راهپیایی برود. معلم اگر دانش آموز  را در جهتی برای اولین بار تربیت کرد به دلیل شبکه هرمی ثواب هر کار او در آینده به معلم به صورت کپی پیست می رسد. فن پیامبر خوش روئی و خوش رفتاری و لبخند بود تا موجب انرژی مثبت شود وهابیون می گویند با مهربانی و اخلاق خوب و لبخند زدن تا سال 2020 حدود 10 درصد مردم ایران را وهابی می کنیم. مورد دیگر مخاطب شناسی است که از ایرادهای مسئولان فرهنگی است. باید توجه داشت که  در هر مقطعی و هر مکانی و هر جنسی(دختر یا پسر) مخاطب فرق دارد. باید بین ما و مخاطب نقطه اشتراکی باشد تا وسیله ای برای ارتباط باشد یعنی پیدا کردن لسان ارتباط. در نهایت هدایت دانش آموز به دست خود او نیز هست ولی اصرار ما برای خداوند زیبا است. (رائفی پور، 94).

 

 

 

 

 

2-7-  پیامد منفی بی غیرتی و بی عفتی در کودکستان ها و مدارس:

 

      در موارد بسیاری مشاهده شده است که متولیان و مربیان کودکستان ها از پوشش و آرایش و رفتار مناسبی برخوردار نبوده و بعضاً تاثیرات نامطلوبی را بر ذهن و ضمیر بی آلایش کودکان گذاشته و آنان را در آغاز زندگی اجتماعی نسبت به پوشش و ارتباط با گروه غیر همجنس بی تفاوت و بی قید می کنند. مدرسه و معلم تاثیر و رسالت بسیار مهمّی در تربیت، تهذیب و پرورش کودک و نوجوان به عهده دارند. در شکل گیری و تحصیل عادت، کیفیت معلومات، کسب ارزش ها و معیارهای زندگی، ‌مدرسه و معلم از برخی جهات، مؤثرتر و مهمّ تر از خانواده هستند. در بین ارتباطات موجود میان معلم و دانش آموز این اصل اثبات شده است که معمولاً دانش آموزان معلم خود را الگو و سرمشق اخلاق و رفتار خویش قرار می دهند و در موارد زیادی از وی تقلید می کنند. لذا، ‌یکی از علل عمدی عدم رعایت ضوابط اخلاقی و استفاده ی دانش آموزان از لباس های نامناسب و مبتذل در مدارس را باید در طرز تفکر و رفتار مربیان و معلمان آن مدارس جستجو کرد. و هر برخوردی که معلم با دانش آموز دارد در حقیقت بر ساخته شدن جامعه ی پیرامونی خودش تأثیرگذار است. آموزش و پرورش ‌یکی از نهادهای اصیل و مقدس انقلاب اسلامی است که در دوران حساس و سرنوشت ساز انقلاب به همّت شهید رجایی و شهید باهنر به وجود آمده و تثبیت شد. امور تربیتی در تحکیم و تعمیق ارزش ها بسیار موثر است. کارآموزی در مسائل دینی نظیر کارآموزی های دیگر مواد درسی یک ضرورت است. در غیر این صورت تعلیمات دینی تنها شکل نظری به خود می گیرد.                                                                                                  

 

2-8-  علت عدم رعایت  غیرت و عفت عمومی:

 

      مشکل عمده عفت عمومی، این است که عمدتا با معلول ها می جنگیم تا با علت ها. در حالی که تا علت برطرف نشود، معلول ها باقی می مانند. عفت در پوشش را حجاب می گویند و عفت در رفتار و کلام و تفکر و ...  هم داریم . همین بی غیرتی هایی که مشاهده می شود، به بی عفتی مرتبط است. در سیستم آموزشی ما زن و مرد فرقی ندارند اما باید گفت که بین زن و مرد تفاوت های بسیار زیادی وجود دارد. اما دانش آموز دختر و پسر ما در مدرسه کل کتاب هایشان مشترک است فقط کتاب حرفه و فن که آن هم در بخش هایی که سوزن برای دختر و پیچ گوشتی برای پسر. وقتی که دختر این طور در کتاب ها تعریف شود و فرقی با پسر نداشت، پس می خواهد رفتارش مثل مرد باشد و برای رقابت خود را در مردانه بودن جلوه می کند. مرد بیشتر تصویر سازی (چشم) و زن بیشتر شنیداری (گوش) است. انسان محل تجلی صفات خداوند است. هر چه صفات خدا تجلی بیشتر یابد، انسان سیر الی الله را بهتر رفته است. اما مردها بیشتر محل تجلی صفات جلال خداوند (جبار، قهار، الله اکبر، قیور و...) ولی زنان بیشتر محل تجلی صفات جمال خداوند( مهربانی، ارحم الراحمین، ستارالعیوب و ...) هستند و ما برای صدا کردن خدا با جمالش او را صدا می کنیم. و همین است که بزرگان می گویند: بهشت زیر پای مادران است یا از دامن زن مرد به معراج می رسد. و قرآن گفته ای مرد زن مایه آرامش تو است و گر نه شقاوت در تو ای مرد بیشتر است و هر خانمی که شقاوت در او آشکار شده (هند جگر خوار) ادای مردها را در آورده است پس زن وسیله خدایی شدن است و اگر شان خود را به عنوان نماینده تربیتی نشناخت می تواند جامعه را به فساد بکشاند پس در سیستم آموزشی شان زن را برایش جا نیانداخته ایم. اگر لیوان را جلال و آب درونش را جمال در نظر بگیریم پس لیوان (جلال) که نابود شود آب درونش( جمال) کثیف می شود. زن مظهر محبت و عاطفه و جمال الهی است و خیلی ها دوست دارند به طرفش بروند و مرد اگر درست او را نگه دارد آن وقت خودش هویت می گیرد، آری، در جامعه و مدرسه باید این نگاه به زن ایجاد شود.( رائفی پور، 1394). ما در سیستم آموزشی چیزی به نام تفهیم نداریم بنابراین دانائی به دارائی تبدیل نمی شود و از فرد مرده کاری بر نمی آید. در سیستم آموزشی هنر خوب گوش دادن را به دانش آموز یاد نداده ایم پس خوب نمی فهمد. گاهی معلم دانش آموزان را درک نمی کند و با آن ها موازی نمی شود و نگاه او از بالا به پائین است و زاویه دیدش با او یکی نیست و با لسان آن ها صحبت نمی کند پس مسئله غیرت و عفت هم درونی نمی شود و انتقال پیام صورت نمی گیرد. (رائفی پور، 1393). از جمله علت های دیگر عدم رعایت غیرت و عفت عدم آگاهی، عکس العمل در مقابل فشارهای جامعه، الگوهای نامناسب و نیازهایی چون توجه است. از جمله برنامه هایی که بعد از پیروزی انقلاب در مدارس مرسوم و معمول گردیده است، برگزاری مراسم و برنامه های مذهبی، سخنرانی، نماز جماعت و ... می باشد که گاهی بدون دقت کامل و برنامه ریزی انجام گیرد و یا متناسب با استمرار و موقعیت سنی و علاقه جوانان و نوجوانان نیست بنابراین نه تنها در هدایت و ارشاد آنان نقش مثبت و مؤثری نخواهد داشت، بلکه موجب دلزدگی، بی اعتنایی و کم توجهی نسل نو نسبت به این گونه برنامه ها و مراسم شده، زمینه ی جذب آنان به محافل و مجالس غیر مذهبی و احیاناً ضد اخلاقی را فراهم ساخته و در نتیجه طرز پوشش، سخن گفتن و طرز رفتار آنان را به ابتذال می کشاند. برای مثال: این که از دانش آموزان به مناسبت های مختلف بخواهیم چندین ساعت در حیاط مدرسه و در سرمای زمستان بعد از استماع قرائت قرآن و خواندن دعا و سخنرانی یک ساعته فلان مدیر یا معاون یا مربی تربیتی و ... را در مورد لزوم و آثار غیرت و عفت گوش کنند، عملاً زمینه های بی میلی آنان نسبت به مراسم و برنامه های مذهبی و اسلامی و تمایل آنان نسبت به فساد و بدحجابی، بی بند و باری و ... را فراهم آورده ایم. یعنی با دفاع غلط موجب رشد بی تفاوتی و حتی انزجار دانش آموزان نسبت به مسئله می شویم. معمولا مطالعات و اطلاعات عمومی معلمان مطابق با فرآیند توسعه ی علمی، ‌فرهنگی روز افزایش نیافته و به دانسته ها و معلومات دیرینه و کهنه ی خود اکتفا می نمایند. در صورتی که به سئوالات جدید می بایست پاسخ های جدید ارایه داد. گاهی الگوهاى مناسب و مطابق با ارزش‌ها و باورهاى دینى و اعتقادى در قالب‌های قابل قبول برای جوانان و نوجوانان ارائه نمی شود. در صورتی که انسان در دوران نوجوانی شدیداً به دنبال الگو می‏گردد و حس تقلید او را وادار می‏كند تا از الگوهای دلبخواهش تقلید نماید. این خواسته درونی وسیله مناسبی است كه مربیان و والدین در امر تربیت از آن بهره گیرند و الگوهای خوب را در معرض دید فرزندان قرار دهند و به او معرفی نمایند مربى باید بکوشد نمونه رفتار و کردار مطلوب را عملاً در معرض دید متربى قرار دهد و بدین گونه موقعیت اجتماعى او را دگرگون کند تا او به پیروى بپردازد و حالت نیکویى، مطابق با آن عمل نمونه، در خویش پدید آورد. گاهی مربی در تقویت غیرت و عفت از محبت ورزى استفاده نمی کند؛ در صورتی که محبت ورزی یک روش مهم در تربیت است زیرا از طریق گفتار و رفتار همراه با عطوفت مى توان اولاً، بسیارى از مفاهیم مهم اجتماعى و فردى را به کودک تفهیم نمود و ثانیا، زمینه مساعد براى تأثیر سایر روش هاى تربیتى را نیز از این طریق فراهم نمود و ثالثا، موجب تحصیل رفتار محبت آمیز در خود کودک شد. از شیوه جامعه‌پذیری سیاسی در امر آموزش دادن استفاده نمی شود یعنی آموزش به شیوه‌ی مستمر  روزآمد و نوین نیست، پس اساس کار تغییر می کند. این آموزش روندی آرام و بطیئ ندارد در صورتی که این بی عفتی ها یک دفعه و یک شبه ایجاد نشده بلکه آرام آرام صورت گرفته پس یک شبه هم حل نمی شود و در صورت شتاب گاهی نظام را دچار بحران می‌کند، آموزش نباید تنها برای جوانان باشد، بلکه باید برای مسن‌ها هم باشد، زیرا اگر مسن‌ها قانع نشوند، رودخانه‌ی آرام شکل نمی‌گیرد. پس باید مسن‌ها آرام باشند تا مسیر ارزش‌ها تغییر نکند. ارزش‌ها به شکل تصور و تصدیق در اذهان افراد شکل نمی گیرد. از طریق آموزش باید این مشکل حل شود و انعطاف‌پذیری ارزش‌ها صورت بگیرد. اگر این کار صورت نگیرد و به جای حل مشکل دست به تهدید و زور بزنیم، حداقل کار این است که شرایط عدم انتقال در جامعه را فراهم آورده‌ایم از طریق آموزش باید به تفاهم بین‌ نسل‌ها برسیم، زیرا عدم تفاهم باعث شکاف بین دو نسل می‌شود. توصیه بدون تعلیم و تربیت، پوشش دینی را به دستور خشک و تحمیلی مبدل ساخته، در صورتی که  توصیه همراه با معرفت، پذیرش آن را آسان می‏کند. حقیقت این است که ما به جای آن که دانش آموز را وارد دایره دین و عفت و اعتقاد کنیم، مدام تلاش می‌کنیم که مساحت این دایره را زیاد کنیم، آن قدر زیاد تا دیگر کسی بیرون نماند. فراموش کرده‌ایم آن کلام امام صادق را که فرمود: کلام ما را بدون حذف و اضافه به مردم بگویید، فطرت آن ها خواهد پذیرفت، نداشتن کارنامه ی انضباطی ارزش و اهمیت پرورش را نسبت به آموزش پایین آورده و کسب مدارک و در نتیجه غصب منصب، مهم تر و با ارزش تر از تربیت شده است. هم چنین عدم تنوع در شیوه ی تدریس متون درس، بدیهی است کاستی ها و ضعف های موجود در کتب درسی مدارس نقش مخرب فوق العاده ای را در ذهن و زندگی دانش آموزان خواهد داشت. در این اجمال به همین مقدار اکتفا می شود که کتب درسی مدارس دارای اشکالات ذیل می باشد: الف- عدم انطباق آن ها با استعداد، نیازها و مطالبات دانش آموزان و نیز ناهماهنگی با نظام فرهنگی و اجتماعی و اقتضائات بومی. ب- تحمیلی و اجباری تلقی نمودن دروس و اکتفا به سپردن آن ها به حافظه و گرفتن نمره ی قبولی و عدم نیاز جدی به دانستن مطالب کتاب های درسی از سوی دانش آموزان. ج- تغییرات مستمر و سلیقه ای در متون درسی. د- بی توجهی یا کم توجهی به مطالب، تصاویر و آموزه های متون درسی در حوزه ی مربوط به پوشش اسلامی و تعریف و تعیین چارچوب و نحوه ی ارتباط با گروه های غیر هم جنس. و- با یک بررسی اجمالی در کتاب های درسی مدارس در طول سال های بعد از انقلاب این واقعیت تلخ آشکارتر خواهد شد که اکثر تصاویر مربوط به زنان و دختران با حجاب، نازیبا و ناشیانه ترسیم شده و در متون و تصاویر زنان و دختران با حجاب اغلب به کارهای سطحی و غیر پویا و مردان به کارهای کلیدی، عمیق و حیاتی مشغول بوده و حضوری درجه دوم و حاشیه ای در مسایل مهم اجتماعی به عهده دارند.

 

 

 

                                                                                       

 

2-9- در مسئله ی بی غیرت و بی عفتی بیشتر اشکال مربوط به قسمت آموزش است یا پرورش؟

 

 

 

     در یک نگاه به قرآن متوجه می شویم که وقتی که حضرت آدم (س) و حوا (س) میوه ممنوعه را خوردند قبل از اخراج، اول خداوند پوشش را از آن ها می گیرد و به آدم می گوید: ای آدم تو آگاهی(علم) داری اما تربیت تو مشکل دارد چون علم را می توان آموخت. در بین تعلیم و تربیت یا آموزش و پرورش، در قرآن تربیت از اهمیت بیشتر برخوردار است. علم بود اما عقل باید به کار بیفتد که این علم به چه درد می خورد؟ یا وقتی خداوند خواست که 5 تن را جدا کند و عاملان خوشبختی زمین را معرفی کند، آن ها را زیر عبا و پوشش و کساء می برد. بحث پوشش بحثی است که انسان را از حیوان جدا می کند و خداوند می گوید: آدم اگر می خواهی آدم باشی باید پوشش داشته باشی در غیر این صورت نیاز به پوشش نداری. هر چه بشر به سمت بی خدایی رفته، بی پوشش تر شده و خواسته بدن خود را عرضه کند. در قران هم ماجرا، ماجرای تعلیم نیست و بحث قرآن رب و تربیت است. آموزش را با پرورش نباید مساوی دانست بلکه پرورش بیشتر از آموزش باید دیده شود ما انسان با تربیت می خواهیم. در بین آدم ساخته شده از خاک و فرشته ساخته شده از نور و جن ساخته شده از نار تنها کسی که سوال خدا (معلم) را به راحتی حل کرد، آدم بود پس علم او مشکل نداشت بلکه تربیت او مشکل داشت.(رائفی پور، 1393).

 

 

 

2-10- برای تقویت مسئله ی غیرت و عفت در جامعه، بیشتر روی به دختران سرمایه گذاری کنیم یا پسران؟

 

 

 

     باید گفت بعد از پیامبران، زنان نماینده تربیتی خدا روی زمین هستند چون تربیت نیاز به ریزه کاری های زیادی دارد و مردها به این ریزه کاری های تربیتی مسلح نیستند و مرد در حوزه تربیتی به درد نمی خورد چون مرد کلی نگر و زن جزئی نگر است که این دو صفت خوب هستند اما کنار هم واحد می شوند( فقط خداوند واحد است) این ویژگی را خداوند در زن نهاده است تربیت آموزش عملی است و خواندنی یا نوشتاری نیست بلکه حس کردنی است و محبت از زن حس می شود اثر تربیتی زن بسیار عجیب و غریب است. پس زن وسیله خدایی شدن است پس شان او را به عنوان نماینده تربیتی به او بشناسیم تا جامعه به سمت فساد نرود. آری، امام زمان (عج) را زنان می آورند چون نسل را آن ها می سازند.

 

 

 

3- روش شناسی تحقیق:

 

 

 

     نوع روش تحقیق کیفی بوده و در این مقاله عمدتا از سخنرانی های استاد علی اکبر رائفی پور (شش تا و مربوط به سه سال) استفاده شده است. هم چنین از سخنرانی استاد خسرو باقری(2 تا)، و یک مقاله و پنج سایت های اینترنتی نیز به کار گرفته شده است. ابزار جمع آوری داده ها مشاهده ای- تحلیل محتوا می باشد.  

 

 

 

 

 

4- یافته های تحقیق:

 

 

 

     *آموزش و پرورش به منابع درسی و آموزشی توجه و دقت بیشتری داشته باشد و این که به دانش آموز چه دادیم؟ چه پس بگیریم؟

 

     *تبیین دوباره نگاه عمیق اسلامی و ایرانی نسبت به غیرت و عفت.

 

     *ارزش دادن به دختر و یاددهی شئونش به او.

 

     *تبدیل دانائی ها به دارائی ها.

 

     *یاددهی، هنر خوب شنیدن و خوب گوش دادن و خوب فهمیدن به دانش آموزان.

 

     *آموزش خوب مفاهیم با تکرار و آرام آرام توسط معلم انجام گیرد.

 

     *برخورد دوستانه و با محبت و ملاطفت و انعطاف پذیری معلم با دانش آموزان و قاطی شدن با دانش آموزان و نگاه موازی و هم سطح و هم فکر و نگاه با زاویه آن ها و صحبت با لسان قومه.

 

     *به کارگیری از زبان مثبت جهت انتقال پیام.

 

     *درونی کردن غیرت و عفت عمومی در دانش آموزان توسط معلم.

 

     به این ترتیب معلم می تواند نقشی کلیدی و اساسی در تقویت غیرت و عفت عمومی داشته باشد چون اساسی‏ترین و ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت عمومی، اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان است.

 

 

 

 5- بحث و نتیجه گیری:

 

 

 

     این مقاله، با رویکردی متفاوت به رشته تحریر درآمد، با هدف نقش آموزش و پرورش و معلم در تقویت غیرت و عفت عمومی که جنبه کاربردی دارد، پرداخت. یافته ها نشان داد با رفع نقص در كتاب‌هاي درسي و ‌توجه بیشتر كادر آموزشي در نهاد آموزش و پرورش، تقویت در زمینه عفت و غیرت عمومی افزایش می یابد و اقدام در دوره‏ی تحصیلی دانش آموزان ماندگارترین راه کار برای تقویت فرهنگ غیرت و عفت عمومی خواهد بود. نتایج و یافته های به دست آمده در این مقاله کاملا با یافته های دیگران همسو بوده و دلیل عمده آن وقت زیادی است که دانش آموزان در مدرسه می گذرانند. سخنرانی ها و مطالب در مورد تقویت غیرت و عفت عمومی بسیار کم بود. با تقویت فلسفه غیرت و عفت عمومی توسط معلم، می توان از  آثار زیان باری که بر جامعه و نسل انسان ها ایجاد می شود پیشگیری کرد، چون اگر دانش آموز در صراط مستقیم و مسیر درست قرار گیرد، راه سازندگی کشور هموار می گردد. با توجه به نتایج فوق پیشنهادات و راه کارهای زیر جهت تقویت بیشتر غیرت و عفت عمومی توسط خصوصا مربیان و دبیران پرورشی ارائه می شود:

 

     *تقویت ایمان و اعتقاد دینی و بازگشت دادن دانش آموزان به اصول دین از سنین پائین.

 

     *تهیه و اهداء کتب و آثار نوشتاری برای اشاعه فرهنگ غیرت و عفت در کتابخانه مدرسه.

 

     *برگزاری مسابقات و استفاده از نقاشی و طرح ها و آثار گرافیکی درباره غیرت و عفت.

 

     *برگزاری فراخوان مقالات و پروژه های مربوط به غیرت و عفت.

 

     *نشست های مرتب و منظم و جلسه شورای معلمین در مورد این موضوع.

 

     *برگزاري جشن ها مثل جشن تكليف به نحو احسنت.

 

     *نواختن زنگ غیرت و عفت در زمان های خاص.

 

     *به کارگیری از شیوه های گوناگون تشویق.

 

     *فعالیت‏های علمی و فرهنگی مرتبط.

 

     *تغذیه صحیح سیاسی و عقیدتی دانش آموزان.

 

      *وارد کردن تربیت اسلامی به معنای واقعی در نظام آموزشی.

 

 

 

منابع:

 

 

 

[1] اسد زاده، ع. (1394)  ضرورت آموزش و پرورش به تربیت دینی دانش اموزان.

 

                                                                                                                                                                           http://dana.ir

 

[2] اخترشهر، ع. (1393) مقاله چگونه ارزش‌ها به نسل بعد منتقل می‌شوند؟ پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار امام خامنه‌ای.

 

[3]  افتخاری، ل. (1392)  بی توجهی آموزش و پرورش نسبت به وضعیت عفاف و حجاب مدارس.

 

http://tehranpress.com

 

[4]  باقری، خ. (1393) سخنرانی نقش معلم در تربیت. سایت راسخون.

 

[5] باقری، خ. (1393) سخنرانی روش تعلیم و تربیت. سایت راسخون

 

[6] ذوعلم، ع .(1394)  نقش مهم آموزش و پرورش در نهادینه سازی فرهنگ حجاب.

 

http://pejvakmag.ir

 

[7] رائفی پور، ع. ا. (1393) سخنرانی با موضوع کارگاه آموزش توسعه و ترویج فرهنگ حجاب در جمع فرهنگیان شهرستان میانه.

 

[8] رائفی پور، ع. ا. (1394) درباره حجاب، فمینیسم در آموزش و پرورش، و دلایل رواج برهنگی و بی غیرتی در شبکه خبر.

 

[9] رائفی پور، ع. ا. (1393) سخنرانی با موضوع عفاف و حجاب. شبکه خبر.

 

[10] رائفی پور، ع. ا. (1394) سخنرانی با موضوع روش های تعلیم و تربیت در رشت.

 

[11] رائفی پور، ع. ا. (1393) سخنرانی با موضوع بی غیرتی و تبرج.

 

[12] رائفی پور، ع. ا. (1392) سخنرانی موضوع حجاب در ساری.

 

[13] رضایی، ح. (1389) ضرورت تربیت دینی دانش آموزان.

 

http://www.aftabir.com  

 

 [14] مردانی نوکنده، م. ح. (1391) مقاله روش های کاربردی در ترویج فرهنگ حجاب. دانشجوی دکترای فلسفه

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی نوشته شوند و یا غیر مرتبط با موضوع باشند منتشر نخواهند شد.

عضویت در خبرنامه

Stay informed on our latest news!

Subscribe to عضویت در خبرنامه feed

پربازدیدها