انتشار یافته: 0
شماره مطلب: 716
10:01

علاقه مندی و فعال کردن دانش آموزان

نسخه مناسب چاپ

به نام الله پاسدار حرمت خون شهیدان

روش تدریس، علاقه مندی و فعال کردن دانش آموزان و ایجاد انگیزه برای یادگیری

بين ياد دادن خوب و ياد دادن موفقيت اميز تفاوت زيادي وجود دارد انسان ها هميشه چيزهايي را ياد مي گيرند که با خواست ها، خصلت ها و توانايي هاي خودشان تناسب داشته باشند يا به زندگي آن ها مربوط شوند تمام رفتارهايي که از انسان ها مشاهده مي کنيم بر پايه همين اصل استوارند اگر دانش آموز يا ياد گيرنده بتواند موضوع يادگيري را آن طور هضم کند که معني و مفهوم آن را به خودش، زندگيش، شهرش، مردم و به جامعه اش پيوند دهند نه تنها مطالب را به گونه اي ياد مي گيرند که هرگز فراموش نکند بلکه ميزان علاقه اش به يادگيري بيشتر و بيشتر خواهد شد و به جستجوي اطلاعات تازه تر خواهد رفت براي رسيدن به اين امر بايد از روش هاي تدريس فعال و کاربردي استفاده نمود. به بعضی از روش های فعال تدریس که در آموزش دروس استفاده می شود می توان به موارد ذیل اشاره کرد: روش بحث گروهی، روش مشارکتی، روش همیاری، روش تدریس خرد، روش حل مسئله، روش پرسش و پاسخ، روش بارش مغزی ( ذهن انگیزی).                             

راه حل ها:

الف- راهنمایی دانش آموزان برای روش مطالعه:

روش مطالعه پس ختام یا روش اس‌‌کيو‌۴‌آر یعنی: پیش خوانی، سوال کردن، خواندن، تفکر، از حفظ گفتن، مرورکلی.چند دليل براي اثربخشي ذکر شده است. نخست اين که، رعايت مراتب اين روش دانش‌آموزان را از سازمان‌بندي مطالبي که مي‌خوانند بيشتر آگاه مي‌سازد. در اين‌باره گفته شده است بارها شاهد بوده‌ايم که وقتي از خواندن عنوان‌هاي يک مطلب غفلت مي‌کنيم اشاره‌ها و سرنخ‌هائي که ما را در يافتن سازمان آن مطلب هدايت مي‌کنند نيز از دست مي‌روند. دوم اين که، رعايت اين مراحل يادگيرنده را وا مي‌دارد تا، به‌جاي يادگيري همه اطلاعات در يک نشست، آن ها را به‌صورت بخش به ‌بخش ياد بگيرد. هم‌چنين طرح سؤال درباره مطلبي که خوانده مي‌شود و جواب داده به سؤال دانش‌آموزان را وا مي‌دارد که اطلاعات را عميق‌تر و گسترده‌تر پردازش کنند. وول فولک هم‌چنين گفته است که روش اس‌کيو۴آر براي دانش‌آموزان بالاتر از سطح دبستان مفيد است. روشمطالعه بگو وگوش کن نیز بسیار مفید است. روش نبین و از برکن نیز برای دروس دارای فرمول موثر است. روش جی فایو و اداره فکر و یادگیری مادام العمر نیز مورد تایید است.                                                    

 

ب-گروه بندی با روش انتخاب صحیح گروه ها::یکی از مهم ترین روش ها در یادگیری روش مشارکتی و گروهی با دانش آموزان است. در این روش، بهبود تمام ابعاد یادگیری درس زیست شناسی در دانش آموزان دیده می شود و محققان دیگر هم متوجه شده اند که دانش آموزان در گروه های این چنینی بیش تر صحبت می کنند، سئوالات بیش تری می پرسند و بیشتر در فعالیت های زیست شناسی درگیر می گردند. به عبارتی ترسشان ریخته می شود. تعداد نفرات گروه ها: اعضای تشکیل دهنده ی هرگروه از قانون علمی " آستانه تحمل" پیروی می کند. آستانه تحمل کودکان با نوجوانان و بزرگسالان کاملا" متفاوت است. کودکان آستانه تحمل کمتری نسبت به بزرگسالان دارند. زود خسته می شوند، در یک زمان واحد نمی توانند با تعداد بیشتری از افراد رابطه برقرار ساخته و آن را تا مدتی حفظ نمایند. لذا باید در گروه بندی دانش آموزان، این عوامل را مورد توجه قرار داد. یعنی تعداد اعضای هر گروه، رابطه مستقیمی با سن دانش آموزان دارد. هر چه سن دانش آموزان کمتر، تعداد اعضای گروه نیز کمتر و هرچه سن فراگیران بالاتر، تعداد اعضای گروه نیز می تواند بیشتر باشد. بهتر است، تعداد اعضای گروه دانش آموزان دوره ی ابتدایی 2تا 3 نفر، دانش آموزان دوره راهنمایی 3 تا 4 نفر و دانش آموزان دوره های متوسطه و بالاتر 4 تا 7 نفر باشد. تا جایی که ممکن است اجازه دهید دانش آموزان خود اعضای گروه را تعیین کننداما معلم باید توجه داشته باشد که در هر گروه، دانش آموزانی از هر سه طیف ضعیف، متوسط و زرنگ حضور داشته باشند.                                                                                  

ج- مدیریت کردن کلاس: وقت شناس باشیم، قاضی عادل باشیم، سرحال و خوش رو باشیم،از دانش آموزان تشکر کنیم، به صورت انفرادی تادیب کنیم، ارتباط چشمی را دست کم نگیریم، به دانش آموزان فرصت دهیم، دانش آموزان را با احترام صدا کنیم دانش آموزان را متعجب و غافلگیر کنیم، آرام خونسرد و حرفه ای برخورد کنیم به جای واژه " تو " از " ما " استفاده کنیم، به دانش آموزان فرصت فکر کردن بدهیم، به جای دوست بودن دوستانه رفتار کنیم، قبل از شروع درس حواس دانش آموزان را متمرکز کنیم، گروهی کردن و ایجاد حس در گروه را افزایش دهیم، زمان هر جلسه تدریس را در نظر داشته باشیم تا با کمی یا زیادی وقت مواجه نشویم، وقت کلاس را به مطالب بیهوده و کم فایده صرف نکنیم.                                                                  

 

د- با توکل به خدا و نام خدا کلاس را شروع کنیم، اخلاص در عمل تدریس و تقوا را رعایت کنیم، فراهم نمودن شناسنامه شخصی از دانش آموزان مرفه، مشکل دار و متاهل و...با کمک کادر دفتری، توجه به حضور و غیاب بیشتر دانش آموزان و تذکر به غیبت های مکرر و غیر موجه، تغییر در وضع ظاهر خودم، درنحوه نشستن و قرارگیری دانش آموزان درکلاس، و حتی جایگاه خودم در کلاس، قرار دادن دانش آموزان بهتر در کنار دانش آموزان ضعیف تر به عنوان سرگروه درسی و در جریان قرار گرفتن معلم توسط سرگروه از وضعیت دانش آموزان ضعیف تر، استفاده از وسایل آموزشی متنوع در حد امکانات مثل پاورپوینت ها و فیلم و انیمیشن، تقویت قدرت تفکر و تخیل در بین دانش آموزان، استفاده از ساختارهای درختی و جمع بندی های هر فصل و ارائه خلاصه نویسی به دانش آموزان، استفاده از سئوالات هماهنگ کشوری سال 80 تا سال 94 به صورت تکلیف در منزل، اهمیت دادن به سئوالات دانش آموزان. برای تدریس درس از تصاویر و رمزها و داستان استفاده می کنم. اجزای سلولیفصل دوم کتاب سال دوم به صورت داستان درس را نمایش دادم و حتی جاهایی که لازم بود از شعر هم استفاده نمودم. قصه ام را این گونه بیان می نمودم. سلول همانند خانه ماست که هسته مادر خانه است و مدیر سلول و تمام فعالیت های سلول را در کنترل خود دارد در این خانه چند خواهر و برادر در کنار هم با صلح و صفا زندگی می کردند و مادربرای هریک مسئولیتی قرار داده است برادر کوچک ریبوزوم نام دارد که شبیه دانه ریز است که کار آن ساختن پروتئین است و چون علاقمند به برادر بزرگ خود یعنی شبکه آندوپلاسمی می باشند مواد خود را به او می دهد تا او را به همه خانه انتقال دهد برادر بعدی واکوئل نامیده می شود. گاهی ظرف جمع آوری مواد زاید و گاهی ظرف جمع آوری مواد غذایی و غیره و سایر اندامک ها را خواهر و برادرهای دیگر قرار می دادم و وظایفشان را به دانش آموزان می گفتم و به بعضی دانش آموزان القاب اندامک سلولی می نهادم تا وظیفه شان یادشان باشد. اما این روش برای فصول دیگر شاید آن قدر مثمر ثمر نبود برای فصل تدریس مبحث تقسیم میوز استفاده از رایانه به صورت انیمیشن و فیلم بسیار به درک دانش آموز کمک می کرد و یادگیری دانش آموز را بالا می برد.                                                                                              

 

و- راه ایجاد انگیزه: ترس از شکست، ترس از توبیخ، ترس از احمق به نظر رسیدن،... معلم کار آمد این امکان را برای هر دانش آموز فراهم می آورد که وقتی اشتباه می کند خودش را از تنبیه و مجازات در امان بداند. از میان بردن ترس در دانش آموز، زمینه ای برای تلاش و کوشش در او ایجاد می کند. پذیرفتن اشتباه دانش آموز با روی خوش، او را به یادگیری تشویق می کند.به این منظور خوب است تعدادی اندرزهای انگیزه بخش فراهم شود تا راهنمای زیستن و یادگیری در کلاس باشد مثلا: در این کلاس، اشتباه مجاز است، خطا بلامانع است، اشتباه آموزنده است، آدم ممکن است اشتباه کند، اما نباید در اشتباهش مصرّ باشد. نباید همه حواسش را به آن مشغول کند، و نباید آن راتوجیه کند،  اشتباه برای اصلاح کردن است، اصلاح را باید با ارزش دانست، نه اشتباه را، آدم نباید اجازه دهد که شکست سبب اشتغال خاطر او شود.                                                   

                                               

جمع بندی: به طور کلی معلم مجری نهایی برنامه های تربیتی است عنصر کانونی فرایند آموزش محسوب می شود. معلم در جریان آموزش و پرورش این امکان را به دست می آورد، شاگردان را به فعالیت فرا خواند با نحوه شکل گیری دانش و علم آشنا گرداند، به پژوهش موثر بکشاند، به مشارکت در یادگیری بنشاند توان نقد کردن را در آنها بپروراند و آن ها را با روش آموختن آشنا گرداند در عین حال معلم می تواند با تاکید نهادن بر امور و عمل کردن به شیوه خاصی شاگردان را به فراگیری غیر فعال مطالب وا دارد و از آن ها کتابخانه متحرک پدید آورد.

 

تهیه و تنظیم: زیبا زارعی دبیر زیست شناسی، آبان ماه 94

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی نوشته شوند و یا غیر مرتبط با موضوع باشند منتشر نخواهند شد.

عضویت در خبرنامه

Stay informed on our latest news!

Subscribe to عضویت در خبرنامه feed

پربازدیدها